Η θλίψη μπορεί να γίνει δάσκαλος, αν της το επιτρέψεις.

 

Ο Άγιος Εφραίμ ο Σύρος είπε:
Ο Θεός επιτρέπει να δοκιμαστεί ο καθένας με διάφορες θλίψεις σύμφωνα με το σχέδιο Του, για να φανερωθούν αυτοί που πραγματικά Τον αγαπούν.

Ο Άγιος Εφραίμ ο Σύρος, με τη βαθιά ασκητική και θεολογική του σοφία, μας αποκαλύπτει ένα ουσιώδες πνευματικό κριτήριο: οι θλίψεις δεν αποτελούν ένδειξη εγκατάλειψης από τον Θεό, αλλά χώρο φανέρωσης της αληθινής αγάπης του ανθρώπου προς Αυτόν.

Στην ορθόδοξη θεολογική σκέψη, ο Θεός δεν είναι τιμωρός, αλλά Πατέρας φιλάνθρωπος, ο οποίος παιδαγωγεί τα τέκνα Του «πρὸς τὸ συμφέρον» (Εβρ. 12,10). Οι δοκιμασίες επιτρέπονται όχι για να συντρίψουν τον άνθρωπο, αλλά για να αποκαλύψουν την προαίρεσή του και την ποιότητα της σχέσης του με τον Θεό.

Η θλίψη, μέσα στην πατερική παράδοση, λειτουργεί ως πνευματικό καμίνι. Όπως ο χρυσός δοκιμάζεται στη φωτιά για να καθαρθεί, έτσι και η καρδιά του ανθρώπου δοκιμάζεται μέσα στον πόνο, ώστε να φανερωθεί αν αγαπά τον Θεό ανιδιοτελώς ή μόνο όταν όλα βαίνουν σύμφωνα με τις επιθυμίες του.

Ο Άγ. Ισαάκ ο Σύρος τονίζει ότι «χωρίς πειρασμούς δεν αποκτάται ταπείνωση», και η ταπείνωση είναι η βάση κάθε αληθινής αγάπης προς τον Θεό. Η θλίψη ξεγυμνώνει τον άνθρωπο από τις ψευδαισθήσεις αυτάρκειας και τον οδηγεί στην εμπιστοσύνη της θείας πρόνοιας.

Η αγάπη προς τον Θεό δεν νοείται ως συναισθηματική κατάσταση, αλλά ως σταυρική στάση ζωής. Όποιος αγαπά αληθινά τον Θεό, καλείται να συμμετάσχει εκούσια στον σταυρό των δοκιμασιών, όχι με μοιρολατρία, αλλά με ελπίδα και προσευχή.

Έτσι, σύμφωνα με τον Άγιο Εφραίμ τον Σύρο, οι θλίψεις γίνονται τόπος θεογνωσίας.

Η θλίψη μπορεί να γίνει δάσκαλος, αν της το επιτρέψεις. Σε μαθαίνει να προσεύχεσαι πιο αληθινά, χωρίς προσποιήσεις. Σε μαθαίνει να συγχωρείς, γιατί καταλαβαίνεις πόσο εύθραυστος είσαι. Και σιγά-σιγά, χωρίς να το καταλάβεις, ο πόνος γίνεται ταπείνωση και η ταπείνωση γίνεται χώρος για να κατοικήσει η Χάρις.

Πρακτικά, ο λόγος του Αγίου Εφραίμ σε καλεί να κάνεις κάτι απλό αλλά βαθύ: να μη φύγεις από τον Θεό όταν πονάς. Να μην εγκαταλείψεις την προσευχή επειδή κουράστηκες, να μη σκληρύνεις την καρδιά σου επειδή δεν καταλαβαίνεις το «γιατί». Ακόμα κι αν δεν έχεις λόγια, μείνε. Αυτό το «μένω», είναι η φανέρωση της αγάπης σου…

 

αρχιμ. Παύλος Παπαδόπουλος