Κυριακή της Τυρινής: Η συγχώρεση προϋπόθεση της σωτηρίας μας.

 

Αρχιμ. Θεοφίλου Λεμοντζή 

 

Ευχαριστούμε τον Κύριο, που μας αξίωσε σήμερα να εορτάζουμε την Κυριακή της Τυρινής· και θα μας αξιώσει μετ’ ολίγον να συγχωρηθούμε και συγχωρημένοι και αγαπημένοι να μπούμε στην ευλογημένη και αγία περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.

Είναι Παράδοσις της Εκκλησίας μας και του Ορθοδόξου Γένους μας απόψε οι ορθόδοξοι Χριστιανοί και στις πόλεις και στα χωριά, εκεί που υπήρχε παλαιότερα ευσέβεια και όπου υπάρχει ακόμα κάποια ευσέβεια, οι Χριστιανοί να πηγαίνουν στον Εσπερινό της Συγχωρήσεως, να ακούν τα ωραία γράμματα, τα οποία ωθούν την ψυχή του ανθρώπου προς τον πνευματικό αγώνα, και εν συνεχεία να συγχωρούνται από τον ιερέα και μεταξύ των. Και συγχωρεμένοι όλοι οι Χριστιανοί να αρχίζουν την Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή, και μάλιστα σε μερικά μέρη να κρατούν και το Τριήμερο.

Δυστυχώς τα ξενικά έθιμα, τα οποία εισέβαλαν στον τόπο μας εδώ και αρκετά χρόνια, κατάργησαν εν πολλοίς αυτήν την ευλογημένη συνήθεια, αυτό το ωραίο ορθόδοξο χριστιανικό έθιμο. Αλλά και κάποια κατάλοιπα του αρχαίου ειδωλολατρικού Ελληνισμού, τα οποία δυστυχώς μέχρι τώρα δεν ξερίζωσε ο Χριστιανισμός και στην πατρίδα μας, οι καρναβαλικές εορτές οι οποίες προβάλλονται, αντιστρατεύονται αυτήν την ωραία και πνευματική συνήθεια του Ορθοδόξου λαού μας. Το αποτέλεσμα είναι να διασκεδάζει ο λαός αυτές τις ημέρες, αλλά όχι χριστιανικά, και γι’ αυτό να μή έχει και αληθινή χαρά. Ο διάβολος τα κατάφερε έτσι, ώστε οι ημέρες αυτές για πολλούς αδελφούς μας Έλληνες Χριστιανούς από ημέρες πνευματικής προετοιμασίας που είναι για τον αγώνα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής να γίνονται ημέρες μεγάλων αμαρτημάτων.

Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος: Εάν συγχωρέσεις, θα συγχωρεθείς!

 

Τὰ ἑξῆς παραγγέλνει ὁ Θεὸς στοὺς ἀνθρώπους: «κανεὶς ἀπὸ σᾶς ἂς μὴ διατηρεῖ στὴν καρδιά του κακία γιὰ τὸν ἀδελφό του» (Ζαχ. ζ´ 10) καὶ «κανεὶς ἂς μὴν συλλογίζεται τὴν κακία τοῦ ἄλλου» (Ζαχ. η´ 17). Δὲν λέει μόνο, συγχώρεσε τὸ κακὸ τοῦ ἄλλου, ἀλλὰ μὴν τὸ ἔχεις οὔτε στὴ σκέψη σου, μὴ τὸ συλλογίζεσαι, ἄφησε ὅλη τὴν ὀργή, ἐξαφάνισε τὴν πληγή. Νομίζεις, βεβαίως, ὅτι μὲ τὴν ἐκδικητικότητα τιμωρεῖς ἐκεῖνον ποὺ σὲ ἔβλαψε. Γιατὶ ἐσὺ ὁ ἴδιος σὰν ἄλλο δήμιο ἐγκατέστησες μέσα σου τὸ θυμὸ καὶ καταξεσκίζεις τὰ ἴδια σου τὰ σπλάχνα.

Πρέπει να μάθουμε απ'την αρχή την ζωή.

 

Να μάθουμε να ζούμε -πραγματικά- μέσα στην Εκκλησία.

Με τον ήχο των καμπάνων, με λιβάνι και κερί, με γονυκλυσίες και αγρυπνίες, με νηστείες και εορτές, με χαρμολύπη και μετάνοια, με ωδές πνευματικές και σιωπηλές προσευχές.

Μέσα στην Εκκλησία συνυπάρχουμε πόρνοι και παρθένοι, μέθυσοι και εγκρατείς, πολυλογάδες και σιωπηλοί, γαστρίμαργοι και νηστευτές, φιλάργυροι και ελεήμονες, οικογενειάρχες, μοναχοί, πλούσιοι, φτωχοί, μορφωμένοι, αγράμματοι, διάσημοι και άσημοι· όλοι με πάθη και αρετές, με αδυναμίες και δυνάμεις, με πτώσεις και αναστάσεις, όλοι όμως ατελείς, όλοι ζητιάνοι της Χάριτος.

Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης: Περί συγχωρήσεως.

 

– Γέροντα, δὲν μπορῶ νὰ συγχωρήσω εὔκολα τοὺς ἄλλους.

– Ἐσὺ δὲν θέλεις νὰ σὲ συγχωρῆ ὁ Χριστός;

– Πῶς δὲν θέλω, Γέροντα;

– Τότε, γιατί κι ἐσὺ δὲν συγχωρεῖς τοὺς ἄλλους; Αὐτὸ πρόσεξέ το πολύ, γιατί στενοχωρεῖ τὸν Χριστό. Εἶναι σὰν νὰ σοῦ χάρισε δέκα χιλιάδες τάλαντα κι ἐσὺ νὰ μὴ θέλεις νὰ χαρίσης στὸν ἄλλον ἑκατὸ δηνάρια. Νὰ λὲς μὲ τὸν λογισμό σου: «Πῶς ὁ Χριστὸς ποὺ εἶναι ἀναμάρτητος μὲ ἀνέχεται συνέχεια, καὶ ἀνέχεται καὶ συγχωρεῖ δισεκατομμύρια ἀνθρώπους, κι ἐγὼ δὲν συγχωρῶ μία ἀδελφή;».

Τόλμη, συγχώρεση, ανάσταση.

Είναι εκείνες οι στιγμές που συνειδητοποιείς ποιος είσαι, τι έχεις κάνει, το βάθος των επιλογών σου. Είναι εκείνες οι στιγμές που καλείσαι να πάρεις κι άλλες αποφάσεις. Αποφάσεις που ίσως κρίνουν το μέλλον σου για χρόνια πολλά. Θέλει τόλμη να πάρεις αποφάσεις που θα αλλάξουν ριζικά τη ζωή σου, που θα σε βγάλουν από τις όποιες ασφάλειες είχες μέχρι τώρα. Θέλει τόλμη να αφήσεις τον φόβο και να κάνεις την έξοδό σου στην ζωή. Σε μια ζωή που εσύ και μόνο εσύ επέλεξες να ζήσεις. Θέλει τόλμη να σηκώσεις το βάρος των αποφάσεών σου, να πάρεις πάνω σου όλη την ευθύνη της ζωής σου χωρίς να κρύβεσαι πίσω από περιστάσεις και συνθήκες οι οποίες δήθεν δεν σε άφησαν να πράξεις αυτό που η καρδιά σου έλεγε...

---------------------------

 Σου λέει ο άλλος συγνώμη, μα εσύ δεν τον συγχωρείς.

Περνάνε οι ημέρες...

Τώρα εσύ θέλεις να του ζητήσεις συγνώμη,
για την συγνώμη του, την οποία δεν είχες δεχθεί.

Τώρα καλείται ο άλλος να την αποδεχθεί...

Όλοι την ομόνοια αναζητούμε.
Μακάριοι αυτοί που την βρήκανε εύκολα και γρήγορα χωρίς τις ενδιάμεσες στάσεις των μικροτήτων και του εγωισμού.

---------------------------

Πάρε τον σταυρό σου κι άσε τους αδελφούς σου ήσυχους.

Δεν είναι ρόλος της Εκκλησίας να δημιουργεί ενοχές στους ανθρώπους και να τους εκφοβίζει με τιμωρίες. Η Εκκλησία ελευθερώνει τους ανθρώπους από τον φόβο προσφέροντας την εν Χριστώ χαρά. Η εμμονή κάποιων "εκκλησιαστικών ανθρώπων" να προβάλουν τον φόβο της αμαρτίας δεν οδηγεί τους ανθρώπους μακρυά από την αμαρτία. Αντιθέτως τους οδηγεί σε μια ενοχική προσέγγιση της ίδιας της ζωής, η οποία -να μου επιτραπεί να πω- είναι μια ύβρις προς τον Θεό. Ο Θεός μας, μας έδωσε την ζωή για να την χαρούμε μαζί Του και όχι να την ευνουχίσουμε στο βωμό του ηθικισμού και καθωσπρεπισμού που θεοποιούνται μέσα στην θρησκοληψία κάποιων "ευσεβών" κάνοντας τους ανθρώπους κομπλεξικούς.
------------------------
Η Εκκλησία ελευθερώνει τους βασανισμένους από την απελπισία τους, θεραπεύει τους πληγωμένους, αγκαλιάζει τους πονεμένους...όχι βεβαίως κάνοντας υποχωρήσεις σε θέματα πίστεως αλλά έχοντας πνεύμα συγχώρεσης και συγκατάβασης. Η Εκκλησία φυσικά και δεν αμνηστεύει την αμαρτία αλλά αγκαλιάζει τον αμαρτωλό όταν αυτός αποφασίσει να μετανοήσει. Ακόμα όμως κι αν δεν μετανοήσει η Εκκλησία δεν τον αποπαίρνει, δεν του κλείνει την πόρτα, δεν τον βλέπει απαξιωτικά αλλά του χαμογελά με βλέμμα πράο και ήρεμο, προτρέποντάς τον -χωρίς να βιάζει την ελευθερία του- να έρθει στο χώρο Της και να δει περί τίνος πρόκειται, "έρχου και είδε".

Μην είσαι έτοιμος να λιθοβολήσεις τον άλλον.

Είναι φοβερό το πόσο εύκολα καθόμαστε και ασχολούμαστε με την αμαρτία των άλλων. Και όχι μόνο ασχολούμαστε αλλά την προβάλουμε, την διαφημίζουμε, την κοινοποιούμε!
Και αυτό βεβαίως γίνεται διότι δεν βλέπουμε το δικό μας χάλι, την δική μας αμαρτία, τις δικές μας πτώσεις.
----------------------------
Αυτό γίνεται ειδικά όταν αμαρτήσει κάποιος "άνθρωπος της Εκκλησίας". Τότε χαιρόμαστε ακόμα περισσότερο. Ο κόσμος μαθαίνει ότι ο τάδε κληρικός αμάρτησε και νιώθει μία ικανοποίηση. Ικανοποιείται ο κόσμος όταν βλέπει κληρικούς, μοναχούς ή πιστούς ανθρώπους να πέφτουν σε κάποια αμαρτία. Και η ικανοποίηση αυτή είναι αποτέλεσμα της ανύπαρκτης μετάνοιάς τους (μας). Επειδή ακριβώς δεν ελέγχουμε τον εαυτούλη μας για τίποτα, αλλά αντιθέτως τον δικαιολογούμε, όταν δούμε κάποιον "άνθρωπο του Θεού" να αμαρτάνει αμέσως χρησιμοποιούμε αυτή την πτώση του για την δική μας δικαίωση. Δηλαδή μαθαίνουμε ότι κάποιος κληρικός πόρνευσε και νιώθουμε εμείς δεδικαιωμένοι και ηθικοί, λες και εμείς δεν έχουμε αμαρτήσει ποτέ. Η αμαρτία του άλλου δεν μας δικαιώνει. Επειδή έμαθα ότι κάποιος έκλεψε, αυτό δεν με κάνει τίμιο! Αυτό όμως -δυστυχώς- το σκεπτικό έχουνε πολλοί άνθρωποι που είναι μακρυά από τον τρόπο ζωής της Εκκλησίας αλλά και πολλοί "καλοί χριστιανοί" που ψάχνουν σκάνδαλα για να τα κοινοποιήσουν ώστε να κρύψουν πίσω απ' αυτά την δική τους εμπαθή και υποκριτική ζωή, την αμετανοησία τους και το βόλεμά τους.
----------------------------

Ας είναι η απάντησή μας στο μίσος των άλλων, η αγάπη.

Οὐ καθὼς Κάϊν ἐκ τοῦ πονηροῦ ἦν καὶ ἔσφαξε τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ· καὶ χάριν τίνος ἔσφαξεν αὐτόν; ὅτι τὰ ἔργα αὐτοῦ πονηρὰ ἦν, τὰ δὲ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ δίκαια.
Μὴ θαυμάζετε, ἀδελφοί μου, εἰ μισεῖ ὑμᾶς ὁ κόσμος. ἡμεῖς οἴδαμεν ὅτι μεταβεβήκαμεν ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τὴν ζωήν, ὅτι ἀγαπῶμεν τοὺς ἀδελφούς· ὁ μὴ ἀγαπῶν τὸν ἀδελφὸν μένει ἐν τῷ θανάτῳ.πᾶς ὁ μισῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἀνθρωποκτόνος ἐστί, καὶ οἴδατε ὅτι πᾶς ἀνθρωποκτόνος οὐκ ἔχει ζωὴν αἰώνιον ἐν ἑαυτῷ μένουσαν. ἐν τούτῳ ἐγνώκαμεν τὴν ἀγάπην ὅτι ἐκεῖνος ὑπὲρ ἡμῶν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἔθηκε· καὶ ἡμεῖς ὀφείλομεν ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν τὰς ψυχὰς τιθέναι.
(Α' επιστολή Ιωάννου 3, 12-16)

Καλύτερα να δρας, παρά να αντιδράς.

Είναι κάποιοι άνθρωποι οι οποίοι ό,τι και να πεις θα αντιδράσουν, θα σε διορθώσουν, θα το σχολιάσουν, θα σου προτείνουν (πάντα) κάτι καλύτερο.
Ποτέ τους όμως δεν θα κάνουνε κάτι. Αυτό είναι το τραγικό της υπόθεσης.
Ποτέ δεν θα γράψουνε κάτι για κάποιο θέμα, αλλά θα περιμένουν να γράψεις εσύ για να το σχολιάσουν.
Ποτέ δεν θα κάνουνε κάτι, αλλά θα περιμένουν να κάνεις εσύ ώστε να σε διορθώσουν. Να σου πούνε πώς θα το κάνανε αυτοί...θα, θα, θα....
--------------------
Και είναι λυπηρό να βλέπεις τέτοιους ανθρώπους.
Ανθρώπους που δεν έχουνε τίποτα να πούνε και να κάνουνε παρα μόνο ν' ασχολούνται με την ζωή των άλλων.
Είναι λυπηρό να υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι είναι άδειοι και οι οποίοι προσπαθούν να γεμίσουν την ζωή τους με την ζωή των άλλων.
--------------------

Ο πειρασμός της αυτοδικίας και ο νόμος της συγχώρεσης

Γράφει ο Αρχιμ. Θεόφιλος Λεμοντζής Δρ.Θ.

Από τη χρονική στιγμή που ο άνθρωπος απομακρύνθηκε από το Θεό μεθυσμένος από τη θανατηφόρα ηδονή της εωσφορικής αυτοθεώσεως, και από τότε που ο Κάιν εφόνευσε τον αδελφό του Άβελ υποκινούμενος από το φθόνο και τη ζήλεια, μέχρι σήμερα, και μέχρι τη συντέλεια του αιώνος τούτου, «η κακία ακολουθεί την ανθρώπινη φύση όπως η σκουριά το χαλκό και η ακαθαρσία το σώμα», μας διδάσκει ο καθηγητής της ερήμου, Μέγας Αντώνιος. Η ανθρώπινη φύση παραμένει η ίδια. Αν και έχουμε επιτύχει μεγάλα τεχνολογικά επιτεύγματα όμως «το σκότος της κολάσεως αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της όλης υπάρξεως του ανθρώπου», καθώς «η γήινη ατμόσφαιρα αποπνέει οσμή αίματος. Όλος ο κόσμος τρέφεται καθημερινά με ειδήσεις για φόνους ή βασανιστήρια των ηττημένων σε αδελφοκτόνες συγκρούσεις. Τα σκοτεινά νέφη του μίσους καλύπτουν από τα μάτια μας το Ουράνιον Φως. Μόνοι τους οι άνθρωποι δημιουργούν για τον εαυτό τους την κόλασή τους..», αναφέρει ένας μεγάλος σύγχρονος πνευματικός πατέρας, ο Γέροντας Σωφρόνιος Σαχάρωφ.

Η ικανότητα της συγχώρεσης.

Δεν είναι κάτι που έχουν όλοι. Κάποιοι άνθρωποι που νιώθουν αδικημένοι και θυμωμένοι από κάποιο σημαντικό άνθρωπο στη ζωή τους δυσκολεύονται αφάνταστα να το ξεχάσουν, να δώσουν τόπο στην οργή, να προχωρήσουν με τη ζωή τους.

Το μυαλό τριγυρναει συνέχεια στην πληγή και πολλές φορές ανταποδίδουν για να πληγωσουν αυτό το άτομο,για να πονέσει όπως εγώ, σκέφτονται.

Η σκέψη τους, η ψυχή τους, η καθημερινότητα τους μολύνεται από αυτή την οργη, μέχρι που δεν μένει χώρος για τίποτα όμορφο πια. Οι σχέσεις τους μέ άλλους ανθρώπους μολύνονται κι αυτές γιατί ποιος θέλει έναν μεμψίμοιρο άνθρωπο στη ζωή του; Τι να χαρείς με κάποιον που με όλα ξεσπάει, γκρινιάζει κι όταν τον ρωτήσεις τι έχει του φταίνε όλα, από τότε που τον αδίκησαν;

Και ο διαπραξας την αδικία που βρίσκεται, τι κάνει; Τις πλείστες φορές είναι στον δικό του κόσμο όπου όλα πιστεύει πως πάνε καλα και με την δική του ερμηνεία έχει αθωώσει τον εαυτό του. Εκείνος προχώρησε και καλά περνάει. Κι ο άλλος μαζεύει πίκρα και δηλητήριο.

Συγχώρεση, αυτό είναι σωτηρία.

Εκεί που λες ότι τα έχεις δει όλα...

Βλέπεις δυο ανθρώπους που δεν μιλούσαν για χρόνια να χάνονται μέσα σε μία αγκαλιά συγνώμης.

Και να σμίγουν ξανά τα βλέμματά τους.

Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος: Ασυγχώρητη αμαρτία το να μην συγχωρείς τον αδελφό σου!

Αν σου πω, νήστεψε πολλές φορές μου προβάλλεις ως δικαιολογία την ασθένεια του σώματος.

- Αν σου πω, δώσε στους φτωχούς μου λες ότι είσαι φτωχός και έχεις να αναθρέψεις παιδιά.

- Αν σου πω να έρχεσαι τακτικά στις Συνάξεις της Εκκλησίας, μου λες, έχω διάφορες μέριμνες.

- Αν σου πω, πρόσεχε αυτά που λέγονται στην Εκκλησία και κατανόησε το βάθος των λόγων του Θεού, μου προβάλλεις ως δικαιολογία την έλλειψη μορφώσεως.

- Αν σου πω, φρόντισε να βοηθήσεις ψυχικά τον αδελφό σου, μου λες ότι δεν υπακούει όταν τον συμβουλεύω, αφού πολλές φορές του μίλησα και περιφρόνησε τα λόγια μου.

Βέβαια, δεν ευσταθούν οι προφάσεις αυτές και όλα αυτά είναι χλιαρά λόγια, αλλά, παρά ταύτα, μπορείς να προφασίζεσαι…

Την αγκαλιάζεις και αλλάζεις.

Την αγαπώ πολύ. 

Χωρίς αυτήν δεν θα μπορούσα να δω κανέναν σας στα μάτια.

Την αγαπώ γιατί καθώς την προφέρω, ποίηση γεννιέται στην καρδιά μου.

Και αν την ακούσεις ποτέ στις στιγμές τις δύσκολες, του θυμού, τότε θα ακούσεις να σου λέγει ψιθυριστά νανουρίσματα που θα σε ξυπνήσουν ενθυμήσεις του παραδείσου. Θα γεννήσουν δάκρυα χαράς και γλυκά φιλιά παραμυθιών.

Αντέδρασε πριν το σκοτάδι γαντζωθεί στην καρδιά σου!

Ένιωθα μέσα μου θυμό. Μένος για κάποιον συγκεκριμένο άνθρωπο. Εκείνος ούτε που το είχε καταλάβει ότι κάτι με ενόχλησε. Το έκανε "άθελά" του.

Άρχισε το μυαλό μου να σκηνοθετεί πως θα τον τιμωρήσω, τι θα του πω, πως θα τον προσβάλω, πως θα τον συντρίψω.

Είμαστε τελικά αυτό που θα γίνουμε...

Ο ρυθμός της καθημερινότητας κατακτιέται δυστυχώς από μία γκρίζα μουντίλα. Οι άνθρωποι χάνουν την πνευματική τους σπιρτάδα  και ξεθωριασμένοι κινούνται μέσα στις επιθυμίες και τα πάθη τους.

Ζωή και θάνατος διαδέχονται τα ερωτήματα περί θανάτου και ζωής. Όλοι αγωνιούν αλλά συγχρόνως μένουν και αναίσθητοι μπροστά στην αιωνιότητα. Οι ψυχές ρυμουλκούν το παρελθόν των λαθών χωρίς να θέλουν να το απολέσουν, λες και έχουν μία εξάρτηση απ’ αυτό.

Άγιος Λουκάς ο Ιατρός: Για την δύναμη του καλού λόγου και την επιείκεια στους αμαρτωλούς.

«Και παράγων ο Ιησούς εκείθεν είδεν άνθρωπον καθήμενον επί το τελώνιον, Ματθαίον λεγόμενον, και λέγει αυτώ· ακολούθει μοι. Και αναστάς ηκολούθησεν αυτώ» (Μθ. 9, 9).

Ποιος ήταν αυτός ο Ματθαίος, ο οποίος στη συνέ­χεια έγινε μεγάλος απόστολος και ευαγγελιστής; Ήταν τελώνης και μάζευε φόρους. Ο λαός μισούσε τους τελώνες και τους θεωρούσε αμαρτωλούς, διότι έκαναν πολλές αδικίες προσπαθώντας να κερδίσουν περισσό­τερα χρήματα για τον εαυτό τους. Και αυτόν τον άνθρωπο, που όλοι τον θεωρούσαν άθλιο και τον απο­στρέφονταν, ο Κύριος τον καλεί και του λέει: «Ακο­λούθει μοι».

Μόνο δύο λέξεις, και αυτές έκαναν επανάσταση στην ψυχή του τελώνη. Σηκώθηκε αμέσως, έριξε κά­τω τα χρήματά του και ακολούθησε τον Χριστό.

Αυτό τι σημαίνει; Σημαίνει ότι το κάλεσμα του Χριστού μπορεί να προκαλέσει στην ψυχή του ανθρώ­που επανάσταση. Στους βίους των αγίων υπάρχουν πολλά παραδείγματα ανθρώπων, οι οποίοι επέστρε­ψαν στον Χριστό μετά από έναν λόγο του Ευαγγε­λίου. Από την πείρα μου γνωρίζω ότι ένας καλός λό­γος μπορεί να συνταράξει την ψυχή του αμαρτωλού, όπως συντάραξε την ψυχή του τελώνη Ματθαίου. Άν­θρωποι πνιγμένοι στην αμαρτία, κλέφτες, ληστές και φονιάδες, όταν τους λες έναν καλό λόγο και τους δεί­χνεις την αγάπη σου, την συγκατάβαση και τον σεβα­σμό στο πρόσωπό τους, συγκινούνται πάρα πολύ.

Μαγκιά είναι...

Μαγκιά δεν είναι να ξεχάσεις το ασυγχώρητο…

Βαρύ το σακί...

Τέτοιες μέρες δεν μπορώ να ξεχάσω έναν δάσκαλο που είχα γνωρίσει στα νιάτα μου.

Καλή του ώρα όπου κι αν είναι τώρα…

Τέλος πάντων.

Θυμάμαι λοιπόν, όταν μια φορά είχαμε κουβεντιάσει για το πόσο απαραίτητο είναι να μην κρατάμε θυμό μέσα μας αλλά να κοιτάμε πως θα απαλλαγούμε από αυτόν, μας έβαλε να το δούμε αυτό πρακτικά.

 - Αύριο, μας είχε πει, να φέρετε όλοι στο σχολείο μια πλαστική σακούλα και ένα μικρό σακί με πατάτες.

Η Συγχώρεση (αποφθέγματα)

Η λέξη ‘’ Συγχωρώ ‘’ είναι σύνθετη λέξη και αποτελείται από τις λέξεις Συν + Χωρώ, με άλλα λόγια ‘’ χωράμε και οι δυο μαζί ‘’ ή ‘’ βρίσκεις χώρο μέσα μου ‘’. Είναι η συνειδητή αυτή στάση να αφήσουμε κάποιον να ‘’ χωρέσει στην καρδιά μας ’’. Όταν αρνούμαστε να συγ-χωρήσουμε τον διπλανό μας θωρακίζουμε την ψυχή μας κατά τέτοιο τρόπο ώστε δε βρίσκει χώρο μέσα μας.

Αν και ο θυμός είναι ένα ανθρώπινο συναίσθημα που πολλές φορές προκαλείται από πραγματικά αίτια και δικαιολογείται, ωστόσο δε θα πρέπει να αποτελεί τρόπο ζωής. Αντίθετα, η συγχωρητικότητα είναι θεραπευτική και είναι ωφέλιμο να γίνει τρόπος ζωής. Η συγχωρητικότητα δεν είναι συναισθηματική ενέργεια αλλά απόφαση που βασίζεται στη γνώση της ανθρώπινης φύσης ως αδύναμης και περιορισμένης και στην επιείκεια που πηγάζει από αυτή την γνώση.