ΚΥΡΙΑΚΗ Δ´ ΝΗΣΤΕΙΩΝ: Ο Άγιος Ιωάννης ο Σιναΐτης

 

«Ταῖς τῶν δακρύων σου ροαῖς τῆς ἐρήμου τό ἄγο­νον ἐγεώργησας», ψάλ­λει σήμερα ἡ Ἐκκλησία μας πρός τιμήν ἑνός ἀσκητοῦ, ἑνός ἐρημίτου, στόν ὁποῖο ἔχει ἀφιερώσει τήν τέταρτη Κυριακή τῆς Ἁγίας καί Με­γά­λης Τεσσαρακοστῆς, πρός τιμήν τοῦ ἁγίου Ἰω­άν­­νου τοῦ Σιναΐτου, τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τῆς Κλίμα­κος, ὅπως συνηθίζουμε νά τόν ἀποκαλοῦμε ἀπό τόν τίτλο τοῦ μοναδικοῦ ἔργου τό ὁποῖο μᾶς κληροδότησε.

Ἡ ζωή του δέν μᾶς εἶναι γνωστή. Καί ἐάν τό ἔργο του αὐτό δέν σωζόταν, θά ἀ­γνο­­ούσαμε ἴσως καί τήν πα­ρου­­σία του στή περίπυ­στη Μο­νή τῆς Ἁγίας Αἰκα­τε­ρί­νης τοῦ Σινᾶ, ὅπου ἀ­σκήτευσε καί διακόνησε ὡς ἡγούμε­νος. Γι᾽ αὐτό καί ἴσως με­ρικοί διερωτῶνται πῶς ἡ Ἐκ­κλη­σία μας ἀφιέρωσε μία Κυ­ριακή τῆς Μεγάλης Τεσ­σα­ρα­­κοστῆς σ᾽ αὐτόν τόν ἅγιο, τόν ἅγιο Ἰω­άν­νη τῆς Κλίμακος, καί δέν τήν ἀφι­έ­ρωσε σέ κάποιον ἀπό τούς με­γάλους πατέρες καί ἱε­ράρχες της.

Δ´ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ

 

«Χαῖρε σκηνή τοῦ Θεοῦ καί Λό­γου· χαῖρε Ἁγία ἁγίων μείζων».

Σκηνή τοῦ Θεοῦ ἡ Παναγία μας πρός τήν ὁποία ἀπευθύναμε καί ἀπόψε τά «χαῖρε» τῆς τετάρτης Στάσεως τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου της. Καί ποιός μπορεῖ νά τό ἀμφισβη­τή­σει, ἀφοῦ ὁ ἴδιος ὁ ἀρχάγγελος Γαβριήλ κομίζει τό χαρμόσυνο μή­νυμα κατ᾽ ἐντολή τοῦ Θεοῦ: «Ἰδού συλλήψῃ ἐν γαστρί καί τέξῃ υἱόν … καί τό γεννώμενον υἱός Θεοῦ».

Ἡ παρουσία τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ, τοῦ δευτέρου δηλαδή προ­­σώπου τῆς Ἁγίας Τριάδος, στά σπλάγχνα τῆς Παναγίας μας θά ἦταν ἀρκετή γιά τόν ἱερό ὑμνο­γρά­­φο, ὥστε νά ἐγκωμιάσει ὡς «σκη­νή τοῦ Θεοῦ καί Λόγου». Δέν εἶναι ὅμως μόνο αὐτός ὁ λό­γος. Ὁ ἀρχάγγελος σπεύδει νά δι­ευ­­κρινίσει τή συμμετοχή καί τῶν δύο ἄλλων προσώπων τῆς Ἁγίας Τριάδος στό μέγα καί ἀπόρ­ρητο μυ­στήριο πού θά ἐπιτελεσθεῖ στά πα­νάχραντα σπλάγχνα τῆς Ὑπε­ρα­­γίας Θεοτόκου. Εἶναι ἡ πα­ρου­σία τοῦ Παναγίου Πνεύματος πού τελεσιουργεῖ τό θαῦμα. «Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπί σέ», βε­βαι­ώ­­νει ὁ οὐράνιος ἀπεσταλμένος, ἀλ­­λά «καί δύναμις Ὑψίστου ἐπι­σκιά­σει σοι».

Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως: Το μήνυμα του Σταυρού.

    

Αρχιμανδρίτου Θεοφίλου Λεμοντζή Ιεροκήρυκος

 

Αγαπητοί αδελφοί,

Σήμερα η Εκκλησία μας προβάλλει μπροστά μας το πιο ιερό και το πιο παράδοξο σύμβολο της πίστεώς μας: τον Τίμιο και Ζωοποιό Σταυρό. Βρισκόμαστε στο μέσον της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και η Εκκλησία, σαν σοφή μητέρα, τοποθετεί τον Σταυρό στο κέντρο αυτής της πνευματικής πορείας.

Γιατί το κάνει αυτό; Για να μας θυμίσει τον σκοπό του αγώνα μας. Για να μας ενισχύσει όταν κουραζόμαστε. Για να μας δείξει ότι ο δρόμος προς την Ανάσταση περνά μέσα από τον Σταυρό.

ΚΥΡΙΑΚΗ Γ´ ΝΗΣΤΕΙΩΝ (ΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ)

 

 «Τί γάρ ὠφελήσει ἄν­θρωπον ἐάν κερδίσῃ τόν κόσμον ὅλον καί ζη­­μιωθῇ τήν ψυχήν αὐ­τοῦ;» (Μαρκ. 8.36)

Μιά ἀπό τίς πολλές ἐρωτήσεις πού ἀπευ­θύ­νει μέ τό σημερινό εὐ­αγγελικό ἀνάγνωσμα ὁ Χριστός εἶ­ναι καί ἡ ἐρώτηση πού προανέφερα. Τί θά ὠφελήσει τόν ἄνθρωπο ἄν κερδίσει ὅλον τόν κό­σμο καί χάσει τήν ψυ­χή του;

Τό ἐρώτημα αὐτό περί κέρδους καί ζημίας μπορεῖ νά φαντάζει ἀσυνήθιστο γιά τόν Χρι­στό, ἔχει ὅμως ἰδιαί­τερη σημασία, καθώς ἀναφέρεται στό κέρδος τοῦ ἀνθρώπου καί στή ζημία τῆς ψυχῆς. Καί ἔχει ἀκόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς τό ἀ­κοῦ­με νά ἀπευθύνεται πρός ὅ­λους μας, βλέ­πο­ντας τόν Χριστό μέ ἐκ­τετα­μένες παλάμες ἐπί τοῦ Σταυροῦ γιά τή δι­κή μας σωτηρία.

Καί μπορεῖ σέ ἄλλες πε­ριπτώσεις τό κέρδος καί ἡ ζημία νά εἶναι ὅροι σχετικοί, τούς ὁ­ποί­ους μπο­ρεῖ νά ἑρ­μη­νεύσει κανείς μέ δια­φο­ρετι­κούς τρόπους, ἀνά­λο­γα μέ τήν ὀπτική γω­νία ἀπό τήν ὁποία βλέ­πει ὁ καθένας τά πράγ­μα­τα, στήν περί­πτω­ση ὅμως τῆς ψυχῆς ἡ ση­μασία τοῦ κέρδους καί τῆς ζημίας δέν ἐπι­τρέ­πει διαφορετικές προ­σεγγίσεις.

Γ´ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ

 

«Χαῖρε τῶν πιστῶν ἀναμφίβολον καύχημα».

Κάθε ἄνθρωπος στή ζωή του αἰ­σθάνεται συχνά τήν ἀνάγκη νά καυ­χηθεῖ γιά κάτι πού ἔχει ἤ γιά κάτι πού εἶναι. Καί ἀνάλογα μέ τήν κατάστασή του καί τήν πνευ­ματική του καλ­λιέρ­γεια κάθε ἄν­θρω­πος καυχᾶται γιά διαφορετι­κούς λόγους. Ἄλλοι καυ­­χῶνται γιά ὑλικά πράγματα, γιά τόν πλοῦτο, γιά τήν κοινωνι­κή τους θέση, γιά τήν τιμή καί τή δόξα πού ἀπολαμ­βάνουν, γιά τά σωματικά τους προ­σόντα καί τήν ὡραιότητα τῆς μορφῆς τους. Ἄλ­λοι πάλι καυ­χῶ­νται γιά τίς γνώ­σεις τους, γιά τήν καλλιέργειά τους, γιά τά ἔργα τους καί τίς ἀρετές τους.

Ἡ καύχηση ὅμως γιά ὅλα αὐτά μπορεῖ, ἀδελφοί μου, νά εἶναι μά­ταιη καί ἐπικίνδυνη. Διότι τά ὑλικά ἀγαθά καί οἱ ἀνθρώπινες ἰδιό­τη­τες, ἔρχονται καί παρέρ­χο­νται, ἐνῶ ἡ καύχηση γιά τά καλά μας ἔργα ἤ γιά τίς ἀρε­τές μας ἀποτελεῖ ἔνδειξη ὑψηλοφροσύνης καί ὑπερηφα­νεί­ας, ἡ ὁποία ἀπομακρύνει τόν ἄνθρωπο ἀπό τόν Θεό.

ΚΥΡΙΑΚΗ Β´ ΝΗΣΤΕΙΩΝ: ΑΓ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΠΑΛΑΜΑ

 

«Ἔσοπτρον Θεοῦ ἐγένου, Γρη­γό­ριε· τό κατ᾽ εἰκόνα γάρ ἄσπιλον ἐτή­­ρησας, νοῦν δ᾽ ἡγεμόνα κατά παθῶν … ἀνδρικῶς ἐνστησάμενος, τό καθ᾽ ὁμοίωσιν ἀνελάβου».

Τήν προηγούμενη Κυριακή, τήν Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας, ἡ Ἐκ­κλησία μας πανηγύρισε τόν θρίαμ­βο τῶν ἱερῶν της εἰκόνων. Πανη­γύ­­ρισε τή δυνατότητά της νά ἀπει­κο­νίζει τό πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ, ἀπεικόνιση πού ἐπιβε­βαι­ώ­νει τό μέγα θαῦμα τῆς θείας ἐναν­θρωπήσεως, ἡ ὁποία ἐπι­βεβαιώ­νει τήν πίστη της στή δυνατότητα τῆς θεώσεως τοῦ ἀνθρώπου.

Σέ αὐτή τή δυνατότητα τῆς θεώ­­σεως τοῦ ἀνθρώπου ἑστιάζει ἡ ᾽Εκ­κλησία μας κατά τή σημερινή Β´ Κυριακή τῶν Νη­στει­ῶν, τιμώντας καί πανηγυρίζο­ντας τόν δεύ­τε­ρο θρί­αμβό της στό πρό­σωπο ἑνός μεγάλου θεολόγου καί πα­τρός της, στό πρόσωπο τοῦ ἁγί­ου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ.

Β´ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ

 

«Χαῖρε ἀμνοῦ καί ποιμένος μή­τηρ, χαῖρε αὐλή λογικῶν προβά­των».

Ἀπό τίς ἀναρίθμητες μεταφορές πού χρησιμοποιεῖ ὁ ποιητής τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου γιά νά περι­γρά­­ψει τό σεπτό πρόσωπο τῆς Πα­να­γίας Παρθένου ξεχωρίζει καί αὐτή πού ἀναφέραμε: «Χαῖρε ἀμνοῦ καί ποιμένος μή­τηρ, χαῖρε αὐλή λογικῶν προβά­των».

Ἀκούοντας τόν στίχο αὐτό τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου ἀπορεῖ ἴσως κα­­νείς πῶς εἶναι δυνατόν νά συν­δυάζονται σέ ἕνα πρόσωπο τρεῖς τόσο διαφορετικές ἰδιότητες, πῶς μπορεῖ ἡ Παναγία μας νά εἶναι συγ­χρόνως «ἀμνοῦ καί ποιμένος μήτηρ» ἀλλά καί «αὐλή λογικῶν προβάτων».

Αρχιμ. Παντελεήμων Κορφιωτάκης: Μνημόσυνο του ελέους και της αγάπης του.

 

 

του αρχιμ. Παύλου Παπαδόπουλου

 

Σαν απαλό αεράκι περιδιάβαινες στο μοναστήρι.

Απαλός σαν χάδι.

Εύθραυστος σαν μικρό παιδί.

Άγγιζες το κενό των ψυχών και το γέμιζες.

Τόσες εμπειρίες μαζί κι όμως τόσο ξένος για εμάς…

Άραγε σε καταλάβαμε ποτέ;

Άραγε καταλάβαμε ποτέ το βάρος που σήκωνες;

Τί μάχες έδινες μέσα στην καρδιά σου;

Τί πόνο κουβάλησες τόσα χρόνια;

Πόση υπομονή βάσταξες;

ΚΥΡΙΑΚΗ Α´ ΝΗΣΤΕΙΩΝ (ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ)

 

«Ἡμέρα χαρμόσυνος καί εὐφροσύνης ἀνά­πλεως πεφανέρωται σήμερον· … ἀστράπτει καί λάμπει ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ».

Μέ θριαμβευτικούς τόνους πανηγυρίζει σήμερα ἡ Ἐκκλησία μας, ἀδελ­φοί μου, τή νίκη τῆς ἀμωμήτου πίστεώς της ἔναντι τῶν αἱρετικῶν. Μέ χαρά καί ἀγαλλίαση πνευ­μα­τική ἑορτάζει τόν θρίαμαβο τῆς ἀναστηλώσεως τῶν εἰκόνων καί τήν κα­ται­­σχύνη ὅλων ἐκείνων πού ἀμφισβή­τη­σαν τήν τιμη­τική προσκύνησή τους καί μέ­σω αὐτῆς τήν ἀπόδοση τῆς τιμῆς στούς προφῆτες, στούς μάρ­τυρες, στούς ἀσκητές, στούς πατέ­ρες καί δι­δα­σκάλους τῆς Ἐκκλησίας καί προπάν­των στήν Ὑπεραγία Θεοτόκο καί στόν δι’ ἡμᾶς ἐνανθρωπήσαντα Θεόν Λόγον, τίς ἱε­ρές μορφές τῶν ὁποίων ἀπεικονίζει ὁ χρωστήρας τῶν ἁγιογράφων στίς εἰκόνες.

Α´ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ

 

«Ἀλλ᾽ ὡς ἔχουσα τό κράτος ἀ­προσ­μάχητον ἐκ παντοίων με κιν­δύνων ἐλευθέρωσον».

Πρίν ἀπό λίγες ἡμέρες εἰσήλθαμε μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ στήν Ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Εἰσήλ­θα­με στό στάδιο τῶν ἀρετῶν, ὄχι γιά νά γίνουμε θεατές τοῦ ἀγῶνος τῶν ἀδελφῶν μας ἀπό τίς κερκί­δες τοῦ σταδίου, ἀλλά γιά νά ἀγω­νισθοῦμε καί ἐμεῖς «τόν καλόν ἀ­γῶνα τῆς πίστεως», τῆς νηστεί­ας, τῆς ἐγκρατείας, τῆς μετανοίας, τοῦ ἐξαγιασμοῦ τῶν ψυχῶν καί τῶν σωμάτων μας.

Ὁ ἀγώνας αὐτός δέν εἶναι εὔκολος οὔτε χωρίς κόπο. Ὁ Χριστός δέν πα­ραπλανᾶ κανένα μας. Δηλώνει εὐθέως ὅτι εἶναι στενή καί τεθλιμ­μένη ἡ ὁδός τήν ὁποία μᾶς καλεῖ νά βαδίσουμε. Ἔχει σταυρό, ἔχει πειρασμούς καί θλίψεις, εἶναι σκληρός, γιατί δέν εἶναι «πρός σάρ­κα καί αἷμα», ἀλλά εἶναι «πρός τόν κοσμοκράτορα τοῦ σκότους τοῦ αἰῶνος τούτου», ὅπως λέγει ὁ ἀπόστολος Παῦλος.

Καί γι᾽ αὐτό καί ἡ Ἐκκλησία μας μᾶς προτείνει ἰσχυρή βοήθεια, μᾶς προτείνει τήν κραταιά καί ἀκα­ταί­σχυντη βοήθεια τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, τῆς Μητέρας τοῦ Κυ­ρίου καί μητέρας μας, τῆς ὁποίας τούς Χαιρετισμούς, ὅπως συνη­θί­ζουμε νά τούς λέμε, ψάλαμε γιά πρώ­τη φορά ἀπόψε, ἀλλά θά ψά­λουμε καί κάθε Παρασκευή τῆς Ἁγί­ας καί Μεγάλης Τεσσαρα­κο­στῆς.

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΥΡΙΝΗΣ: Ποιος είσαι εσύ που κατακρίνεις κάποιον άλλον;

 

«Σύ τίς εἶ ὁ κρίνων ἀλλότριον οἰκέτην; τῷ ἰδίῳ κυρίῳ στήκει ἤ πίπτει» (Ρωμ. 14.4).

Στίς παλαιότερες ἐποχές, ὅταν κάποιος πολίτης ἐπιχειροῦσε νά σφε­τερισθεῖ ἕνα βασιλικό προ­νόμιο, θεωρεῖτο ὅτι ἐποφθαλμιοῦ­σε τόν βασιλικό θρόνο καί κατα­δικαζόταν ὡς ἔνοχος ἐγκλήματος καθοσιώσεως. Ἐνῶ ὅμως αὐτό θεωρεῖται φυσικό γιά τούς ἐγκό­σμιους βασιλεῖς, δέν ὑπολογίζουμε τή σημασία πού ἔχει, ὅταν πρόκειται γιά τόν ἐπου­ράνιο βασιλέα καί Θεό μας. Εὔκολα μάλιστα σπεύδουμε νά οἰκειοποιηθοῦμε ὅσα ἀνήκουν στήν ἀποκλειστική ἁρμοδιότητά του καί ἕνα ἀπό αὐτά εἶναι νά κρίνει τούς ἀνθρώπους.

Κυριακή Απόκρεω: Το κριτήριο της σωτηρίας.

Όλοι εκπλήσσονται. Κοιτούν απορημένα και ρωτούν.

«Γιατί Κύριε μας καταδικάζεις; Γιατί Κύριε μας σώζεις»;

Και ο Κύριος τους απαντά. Και η απάντησή Του είναι κάτι που δεν περιμένουν.

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ

 

«Καί εἶπεν ὁ νεώτερος αὐτῶν τῷ πατρί· πάτερ, δός μοι τό ἐπιβάλλον μέρος τῆς οὐσίας» (Λουκ. 15.12).

Μία ἀπό τίς πιό γνω­στές εὐ­αγ­γελικές παραβολές ἀ­κού­σαμε σήμερα. Τήν παρα­βολή τοῦ ἀσώτου υἱοῦ. Καί παρότι ὁ χαρακτη­ρι­σμός «παραβολή τοῦ ἀσώ­του» προσδιορίζει ὡς πρωταγωνιστή τόν νε­ώ­τερο υἱό, ἡ προσοχή μας στρέφεται συνήθως στήν εὐπλαγχνία τοῦ πα­­τέρα ἤ στήν σκληρό­τητα τοῦ πρεσβυτέρου ἀδελφοῦ πού προτίμησε νά μήν πα­ρίσταται στή χαρά γιά τήν ἐπιστροφή τοῦ ἀσώτου ἀδελφοῦ του.

Καί τά δύο αὐτά πρό­σωπα ἔχουν, ἀ­σφαλῶς, βαρύνουσα σημασία, γιατί στό πρό­σωπο τοῦ πατέρα ὁ Χριστός παρουσιάζει τήν ἀγάπη καί τήν εὐ­σπλαγχνία τοῦ Θεοῦ πρός τόν ἁμαρ­τωλό ἄνθρωπο, ἐνῶ μέ τό πα­ρά­δειγμα τῆς σκλη­ρο­­καρ­δίας τοῦ μεγαλύτερου ἀδελφοῦ προει­δο­­ποιεῖ καί διδάσκει ὅτι δέν ἀρκεῖ νά εἶναι κα­νείς ἐνάρετος, ἀλλά εἶ­ναι ἀναγκαῖο νά συν­δυ­άζει τήν ἀρετή μέ τήν ἀγάπη πρός τόν ἀδελφό του.

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΕΛΩΝΟΥ ΚΑΙ ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ

 

«Κατέβη οὗτος δεδικαιω­μέ­­νος εἰς τόν οἶκον αὐτοῦ ἤ γάρ ἐκεῖνος» (Λουκ. 18.14).

Κυριακή τοῦ Τελώνου καί Φαρισαίου ἡ σημερινή Κυ­ρι­ακή, καί ἡ Ἐκκλη­σία μας μᾶς παρουσιάζει μέ τό ση­με­ρινό εὐαγγελικό της ἀνά­­γνωσμα δύο πρό­σω­πα ἐξαι­ρετικά οἰκεῖα σέ ὅλους μας, καθώς ὁ καθένας ἀπό ἐμᾶς μπορεῖ νά ἀναγνω­ρί­σει στή συμπεριφορά τους στοιχεῖα τῆς δικῆς του συμπεριφορᾶς καί τοῦ δικοῦ του χα­ρα­κτήρα.

Μέ μεγάλη αὐτοπεποί­θη­ση ὁ ἕνας προβάλλει τήν εὐ­σέβεια καί τίς ἀρε­τές του μεγαλόφωνα. Μέ συντριβή ὁ δεύτερος ἀναγνωρίζει τήν ἁμαρτω­λότητά του καί ζητᾶ τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ.

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: «Δόξα τω Θεώ πάντων ένεκεν».

 

 

Στο μονοπάτι της εξορίας
δεν περπατούσε απλώς ένας άνθρωπος,
αλλά μια ψυχή που είχε ήδη μάθει
να κατοικεί στον ουρανό.

Το σώμα του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου λύγιζε.
Ο πυρετός έκαιγε τα σωθικά του,
η εξάντληση βάραινε τα βήματά του,
και κάθε πέτρα του δρόμου έμοιαζε με νέο μαρτύριο.
Δεν ήταν πια ο λαμπρός πατριάρχης της Βασιλεύουσας,
ούτε η φωνή που σείει ναούς και συνειδήσεις·
ήταν ένας διωγμένος, βασανισμένος,
μόνος, άρρωστος οδοιπόρος.

Ο Μέγας Αθανάσιος (Σύντομος Βίος)

Είναι κοινή διαπίστωση, μα και λυπηρά δυστυχώς, στις ημέρες μας αντιστραφήκανε οι όροι. Οι όροι της λογικής, της τάξεως και της ευπρέπειας. Τα κάτω, τα μικρά, τα ανάξια λόγου τα βάλαμε στα επάνω σκαλοπάτια της κλίμακος των αξιών και τα μεγάλα στα χαμηλά. Σεβόμαστε, αναγνωρίζουμε και ηρωποιούμε τους μικρούς, τους ανάξιους, αντί τους μεγάλους και τους άξιους. Τους μεγάλους ευεργέτες της ανθρωπότητας, τους κορυφαίους της επιστήμης, των τεχνών και των γραμμάτων, τους ήρωες της πίστεως και της πατρίδας τους περιφρονούμε, δεν τους αναγνωρίζουμε.

Είμαι βέβαιος ότι, οι περισσότεροι, της νέας γενιάς, γνωρίζουν πιο πολλά για τους διάφορους ηθοποιούς, τραγουδιστές, χορευτές, ποδοσφαιριστές, παρά για τον Σωκράτη, τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, για τον Θεμιστοκλή και τον Αλκιβιάδη, για τον Κολοκοτρώνη και τον Μακρυγιάννη και τους άλλους ήρωες της πατρίδας μας, που όμως ένεκα της θυσίας τους απολαμβάνουμε εμείς τώρα την ελευθερία μας.

Για τον άγιο Αθανάσιο που υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους αγωνιστές της πίστεώς μας, της Ορθοδόξου πίστεώς μας, πολύ λίγοι και λίγα γνωρίζουμε. Αλήθεια τι γνωρίζουμε για τη ζωή, τους αγώνες και τα βάσανα του; Και όμως, η ιστορία, τον θεωρεί, τον αναγνωρίζει ως τον ηρωικότερο των αγίων και των αγιώτερο των ηρώων.

Ο Όσιος Αντώνιος ο Νέος, Πολιούχος Βεροίας (Σύντομος βίος)

Ο Όσιος Αντώνιος καταγόταν από ευσεβείς και πλούσιους γονείς και έζησε κατά τον 9ο αιώνα. Νέος ακόμα, έγινε μοναχός στην σκήτη της Βέροιας, κοντά στην κοιλάδα του ποταμού Αλιάκμονα. Οι πνευματικοί του αγώνες κράτησαν είκοσι χρόνια στην σκήτη. Πνευματικά ώριμος, με την ευχή του ηγουμένου της Σκήτης, αποσύρθηκε σε σπήλαιο, όπου έζησε ακόμα πενήντα τέσσερα χρόνια ασκητικών γυμνασμάτων. Η Εκκλησία τιμώντας τον θεώρησε Μέγα και γι’ αυτό τον ονόμασε Νέο σε σχέση με τον παλαιότερο διδάσκαλο της ερήμου Άγιο Αντώνιο τον Μέγα. Ο Όσιος Αντώνιος κοιμήθηκε με ειρήνη σε ηλικία 94 ετών.

Μοναδικές απολαύσεις του ήταν η εγκράτεια και η εξαντλητική νηστεία, με την οποία κατανικούσε τα πάθη του σώματος. Έτρωγε μόνο μία φορά την εβδομάδα τα λίγα χόρτα που φύτρωναν γύρω από το σπήλαιό του, αποφεύγοντας με τον τρόπο αυτό την υπερηφάνεια, με την οποία προσπαθούσε ο διάβολος να τον παρασύρει στην πτώση.

Η θλίψη μπορεί να γίνει δάσκαλος, αν της το επιτρέψεις.

 

Ο Άγιος Εφραίμ ο Σύρος είπε:
Ο Θεός επιτρέπει να δοκιμαστεί ο καθένας με διάφορες θλίψεις σύμφωνα με το σχέδιο Του, για να φανερωθούν αυτοί που πραγματικά Τον αγαπούν.

Ο Άγιος Εφραίμ ο Σύρος, με τη βαθιά ασκητική και θεολογική του σοφία, μας αποκαλύπτει ένα ουσιώδες πνευματικό κριτήριο: οι θλίψεις δεν αποτελούν ένδειξη εγκατάλειψης από τον Θεό, αλλά χώρο φανέρωσης της αληθινής αγάπης του ανθρώπου προς Αυτόν.

Την ώρα του σταυρού αποκαλύπτονται οι καρδιές.

Η δοκιμασία στη ζωή του ανθρώπου δεν είναι τυχαίο γεγονός ούτε μια απλή δυσκολία της καθημερινότητας.

Η δοκιμασία είναι ο σταυρός που ο καθένας μας καλείται να σηκώσει, όχι ως τιμωρία, αλλά ως οδός σωτηρίας. Ο ίδιος ο Χριστός μάς αποκάλυψε ότι «ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ». Ο σταυρός, λοιπόν, δεν είναι κάτι ξένο προς την πνευματική ζωή· είναι το ίδιο το πέρασμα από τον εγωισμό στην αγάπη.

Η Προσευχή από τα χείλη στην καρδιά.

Όπως ο γεωργός σπέρνει με υπομονή την γη, έτσι και ο χριστιανός σπέρνει το όνομα του Θεού μέσα στην καρδιά του. Και έρχεται ώρα — όχι με ανθρώπινο υπολογισμό, αλλά με θεία οικονομία — που η προσευχή κατεβαίνει από τα χείλη στην καρδιά.

Τότε αποκαλύπτεται το μυστήριο: η αληθινή προσευχή δεν είναι τα λόγια, αλλά η καρδιακή ενθύμηση του Θεού. Είναι η μόνιμη παρουσία Του μέσα μας, η γλυκιά μνήμη Του που συνοδεύει κάθε αναπνοή, κάθε πόνο, κάθε χαρά. Είναι το «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με» που δεν λέγεται πια μόνο με τη φωνή, αλλά χτυπά ρυθμικά με την καρδιά.