Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως: Το μήνυμα του Σταυρού.

    

Αρχιμανδρίτου Θεοφίλου Λεμοντζή Ιεροκήρυκος

 

Αγαπητοί αδελφοί,

Σήμερα η Εκκλησία μας προβάλλει μπροστά μας το πιο ιερό και το πιο παράδοξο σύμβολο της πίστεώς μας: τον Τίμιο και Ζωοποιό Σταυρό. Βρισκόμαστε στο μέσον της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και η Εκκλησία, σαν σοφή μητέρα, τοποθετεί τον Σταυρό στο κέντρο αυτής της πνευματικής πορείας.

Γιατί το κάνει αυτό; Για να μας θυμίσει τον σκοπό του αγώνα μας. Για να μας ενισχύσει όταν κουραζόμαστε. Για να μας δείξει ότι ο δρόμος προς την Ανάσταση περνά μέσα από τον Σταυρό.

Η θλίψη μπορεί να γίνει δάσκαλος, αν της το επιτρέψεις.

 

Ο Άγιος Εφραίμ ο Σύρος είπε:
Ο Θεός επιτρέπει να δοκιμαστεί ο καθένας με διάφορες θλίψεις σύμφωνα με το σχέδιο Του, για να φανερωθούν αυτοί που πραγματικά Τον αγαπούν.

Ο Άγιος Εφραίμ ο Σύρος, με τη βαθιά ασκητική και θεολογική του σοφία, μας αποκαλύπτει ένα ουσιώδες πνευματικό κριτήριο: οι θλίψεις δεν αποτελούν ένδειξη εγκατάλειψης από τον Θεό, αλλά χώρο φανέρωσης της αληθινής αγάπης του ανθρώπου προς Αυτόν.

Την ώρα του σταυρού αποκαλύπτονται οι καρδιές.

Η δοκιμασία στη ζωή του ανθρώπου δεν είναι τυχαίο γεγονός ούτε μια απλή δυσκολία της καθημερινότητας.

Η δοκιμασία είναι ο σταυρός που ο καθένας μας καλείται να σηκώσει, όχι ως τιμωρία, αλλά ως οδός σωτηρίας. Ο ίδιος ο Χριστός μάς αποκάλυψε ότι «ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ». Ο σταυρός, λοιπόν, δεν είναι κάτι ξένο προς την πνευματική ζωή· είναι το ίδιο το πέρασμα από τον εγωισμό στην αγάπη.

Σταυρός: Ο φύλαξ του κόσμου και η παρηγοριά των αμαρτωλών.

 

                      Αρχιμ. Θεοφίλου Λεμοντζή  Δρ.Θ.

 

Ευλογημένοι μας Χριστιανοί,  

Η σημερινή μεγάλη εορτή της Υψώσεως του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού, δεν είναι απλώς μία ιστορική ανάμνηση της ανευρέσεως του Σταυρού από την αγία Ελένη τον 4ο αιώνα. Είναι μία ζωντανή υπενθύμιση  της δυνάμεως που έχει ο Σταυρός του Χριστού να αλλάζει τον κόσμο και την ζωή μας. Ο Σταυρός είναι το κλειδί για να δούμε με διαφορετικό μάτι τα κοινωνικά προβλήματα, τις αδικίες και τους αγώνες της καθημερινότητας.

 

Η σημερινή εορτή μας καλεί όχι μόνο να προσκυνήσουμε τον Σταυρόν, αλλά και να σηκώσουμε τον δικό μας. Ο Σταυρός είναι σημείο νίκης και σωτηρίας, αλλά ταυτόχρονα υπενθύμιση ότι η πορεία προς την Ανάσταση περνά μέσα από τον πόνο, την δοκιμασία και την ταπείνωση.

ΕΟΡΤΗ ΥΨΩΣΕΩΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ

 

 

«Δεῦτε, πιστοί, τό ζωοποιόν ξύλον προ­­σ­κυνήσωμεν».

Αὐτή τήν πρόσκληση ἀπηύ­θυ­νε καί σέ μᾶς σήμερα, ἑορ­τή τῆς παγ­κο­σμίου ὑψώ­σεως τοῦ τιμίου καί ζωοποιοῦ Σταυ­­­­ροῦ, ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία καλώντας μας νά προσκυνήσουμε τόν Σταυρό τοῦ Κυρίου μας, τόν Σταυρό πού ἀπό ξύλο κατάρας καί τιμωρίας, μεταβλήθηκε χάρη στή θυσία τοῦ Χριστοῦ σέ ξύλο, ἀπό τό ὁποῖο ἐπήγασε ἡ ζωή γιά τόν κάθε ἄνθρωπο πού θά πιστεύσει στόν Χρι­στό.

Ποιός εἶναι ὅμως ὁ λόγος γιά τόν ὁποῖο ὁ Χριστός ἐπέ­λεξε νά μᾶς χαρίσει τή σω­τηρία μέ αὐ­τόν τόν ὀδυνηρό καί ἐξευτελιστικό τρό­­­­πο;

Θά μποροῦσε, ἀ­σφα­­λῶς, νά μᾶς χαρίσει τήν ἄφε­ση καί τή λύτρωση χω­ρίς νά χρει­­α­σθεῖ ἡ δική του θυσία, ὅμως δέν ἐπέ­λεξε αὐτή τήν εὔκολη λύ­ση. Θά μποροῦσε νά πεῖ στόν καθένα μας, ὅπως εἶχε πεῖ καί στόν παραλυτικό «τέκνον, ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου».

Δέν τό κάνει ὅμως.Ἐπι­λέ­γει ἀντίθετα μία λύση πού ἔχει κόπο, πού ἔχει πόνο, πού ἔχει θυσία προσωπική γιά Ἐκεῖ­νον πού δέν εἶχε καμία συμ­μετοχή στή δική μας ἁμαρτία.

Ἐπιλέγει τόν δρόμο τῆς θυ­­σίας γιά νά μᾶς διδά­ξει ὅτι ἡ σω­τη­ρία μας δέν εἶ­ναι μία εὔκολη ὑπό­θε­ση, δέν εἶ­ναι μία ὑπό­θεση πού δέν χρει­­­­ά­ζεται κόπο καί δέν ἀ­παιτεῖ πόνο. Χρειάζεται καί κόπος καί πόνος, καί αὐτόν τόν προσφέρει πρῶτα ἀπό ὅλους ὁ Θεός γιά ἐμᾶς, γιά νά χαράξει καί σ᾽ αὐτή τήν περί­πτωση «ὁδόν σωτηρίας» καί νά μᾶς δείξει πῶς πρέπει νά πορευθοῦμε καί ἐμεῖς, ὥστε νά κερδίσουμε τή σωτηρία πού μᾶς διασφάλισε μέ τή δι­κή του θυσία.

Η Παγκόσμια Ύψωση του Τιμίου Σταυρού

Η Παγκόσμια Ύψωση του Τιμίου Σταυρού αποτελεί έναν σπουδαίο εορτολογικό σταθμό του εκκλησιαστικού έτους. Στις 14 Σεπτεμβρίου σύμπασα η Ορθοδοξία τιμά τον Σταυρό του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος χαρακτηρίζεται ως το «καύχημά» Της και η «δόξα» Της. Πηγές της εκκλησιαστικής μας ιστορίας αναφέρουν ότι η εορτή της Παγκόσμιας Ύψωσης είχε καθιερωθεί από τα αρχαία χρόνια, ίσως μάλιστα να είχε καθιερωθεί και από αυτόν τον Μέγα Κωνσταντίνο, κατά προτροπή προφανώς της μητέρας του αγίας Ελένης, αμέσως μετά την εύρεση του Τιμίου Ξύλου στα Ιεροσόλυμα, γύρω στο 330 μ.Χ.

Η τιμή προς τον Τίμιο Σταυρό ανάγεται στους αποστολικούς χρόνους. Οι επιστολές του αποστόλου Παύλου είναι γεμάτες από χωρία με τα οποία ο μέγας απόστολος εξαίρει τον ρόλο του Σταυρού στην διαδικασία της σωτηρίας του κόσμου. Πρώτος ο Παύλος ομίλησε για την καύχηση του Σταυρού του Χριστού. Οι αποστολικοί Πατέρες ομιλούν και αυτοί με σεβασμό και τιμή προς το ιερό σύμβολο, μέσω του οποίου έγινε η καταλλαγή με το Θεό και επιτεύχθηκε η σωτηρία με την απολυτρωτική θυσία του Χριστού.

Μην απελπιστείς ποτέ, γιατί έχεις Θεό ζώντα και αγαπώντα.

 

Ο καθένας μας έχει τον σταυρό του.

Μην περιμένεις να σε καταλάβουν οι γύρω σου. Δεν βιώνουν αυτό που βιώνεις εσύ.

Μη απαιτείς να σου συμπαρασταθούν γιατί θα νιώσεις πολλά «χαστούκια» απογοήτευσης.

Μόνος σου καλείσαι να σηκώσεις τον πειρασμό σου, την δοκιμασία σου, τον πόνο σου, την αποτυχία σου.

ΕΟΡΤΗ ΥΨΩΣΕΩΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ: Ο Σταυρός για άλλους είναι μωρία, για άλλους δύναμις.

(Α' Κορ. 1.18-24)

«Ὁ λόγος ὁ τοῦ Σταυροῦ τοῖς μέν ἀπολ­λυ­μένοις μω­ρία ἐστιν, τοῖς δέ σω­ζομέ­νοις ἡμῖν δύναμις Θεοῦ ἐστιν».

Δέν εἶναι ἡ μοναδική φο­ρά πού ὁ ἀπό­στολος Παῦ­λος ἀναφέρεται στό νόη­­μα καί τή σημασία τοῦ Σταυ­ροῦ· δέν εἶναι ἡ πρώ­τη φο­ρά πού συσχετίζει καί ἐξαρ­τᾶ τή σω­τηρία τῶν ἀνθρώ­πων ἀπό τήν πίστη τους στόν Σταυρό τοῦ Xρι­στοῦ. Kαί ὁ λόγος εἶ­ναι προφα­νής: ἐάν διά τοῦ ξύλου τῆς πα­­ρακοῆς εἰσῆλθε στόν κό­σμο ὁ θάνατος, διά τοῦ ξύ­λου τοῦ σταυροῦ εἰσῆλθε ἡ σωτηρία.

ΕΟΡΤΗ ΥΨΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ

«Ὁ λόγος ὁ τοῦ σταυ­ροῦ τοῖς μέν ἀπολλυ­μέ­νοις μωρία ἐστίν, τοῖς δέ σωζομένοις δύναμις Θεοῦ ἐστιν».

Ἑορτή τῆς παγκοσμίου Ὑψώσεως τοῦ τιμίου καί ζωοποιοῦ Σταυροῦ· καί ἡ ἡμέρα «φέρει τά ἴσα τῇ ἁγίᾳ καί μεγάλῃ Παρασκευῇ». Γι᾽ αὐτό καί ἡ Ἐκκλησία μας ὅ­ρισε νά διαβάζεται σή­με­ρα τό ἴδιο ἀκριβῶς ἀπο­στολικό ἀνάγνω­σμα τό ὁποῖο διαβά­ζε­ται τήν Ἁγία καί Με­γά­λη Πα­ρασκευή.

Μεγάλη Παρασκευή: Ο Σταυρός

Από το φως της Μεγάλης Πέμπτης – με το Μυστικό Δείπνο: την παράδοση του Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας – μπαίνουμε στο σκοτάδι της Μεγάλης Παρασκευής, στην ημέρα δηλαδή του Πάθους του Κυρίου, του Θανάτου και της Ταφής Του.Στην πρώτη Εκκλησία αυτή η ημέρα, η Μεγάλη Παρασκευή, ονομαζόταν «Πάσχα του Σταυρού». Πραγματικά, αυτή η ημέρα, είναι η αρχή της Διάβασης, του Περάσματος, του οποίου το βαθύτερο νόημα θα μάς αποκαλυφθεί σιγά – σιγά, πρώτα στη θαυμαστή ησυχία του Μεγάλου και Ευλογημένου Σαββάτου και ύστερα, στη χαρά της Αναστάσιμης Ημέρας.

Τί είναι η "πρόοδος" του Τιμίου Σταυρού και γιατί εορτάζεται κατά την 1η Αυγούστου;

Τεμάχιο Τιμίου Σταυρού το οποίο φυλάσσεται στο προσκύνημα της Παναγίας Σουμελάς

Η πρόοδος του Τιμίου Σταυρού (1 Αυγούστου).
Πρόκειται για εορτή που συμπίπτει με την πρώτη ημέρα της νηστείας της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και θεσπίστηκε σε ανάμνηση της απαλλαγής των Βυζαντινών, με τη βοήθεια του Τιμίου Σταυρού, από την επιδρομή των Σαρακηνών επί της εποχής του αυτοκράτορα Μανουήλ Κομνηνού. Στην Κωνσταντινούπολη κατά την εορτή αυτή γινόταν λιτάνευση (πρόοδος) του Τιμίου Σταυρού.

Όλα στην Εκκλησία σφραγίζονται από τον Τίμιο Σταυρό.

Είναι, αλήθεια ότι ο Σταυρός του Κυρίου σημαδεύ­ει τα πάντα στην Εκκλησία του Χριστού και στην ζωή των Χριστιανών. Δεν υπάρχει κάτι που να γίνε­ται στην αγία μας Εκκλησία είτε στη ζωή την ευσε­βή, το οποίο να μη σφραγίζεται με τον Τίμιο Σταυρό του Χριστού. Το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας τελεσιουργείται με την σφραγίδα του Τιμίου Σταυ­ρού. Σταυρικές είναι όλες οι ευλογίες των ιερέων της Εκκλησίας. Το πρώτο μυστήριο της σωτηρίας, το Ά­γιον Βάπτισμα, διά του Τιμίου Σταυρού και αυτό φέρεται εις πέρας. Και στην ζωή μας την καθημε­ρινή, από την ώρα που θα ξυπνήσουμε ως την ώρα που θα κατακλιθούμε, και από την ώρα που θα γεν­νηθούμε ως την ώρα που θα παραδώσουμε την ψυχή μας στον Θεό και άλλοι θα παραδώσουν το φθαρτό σώμα μας στο μνήμα πάλι ο Σταυρός τα σφραγίζει όλα.

Μητροπολίτης Ναυπάκτου Ιερόθεος: Το πολίτευμα της Εκκλησίας είναι σταυρικό!

...Μπορεί να φανή παράξενο αυτό που θα πω στην συνέχεια. Η προβολή της διδασκαλίας του ησυχασμού, που έγινε τον 14ον αιώνα από τον άγιο Γρηγόριο Παλαμά, ήταν αρίστη προετοιμασία του λαού υπό του Θεού να αντιμετωπίση την δυσκολία της υποδουλώσεως στους Τούρκους.

Και επειδή κατά την διάρκεια της Τουρκοκρατίας έχουμε την επάνοδο στην ασκητική διάσταση της Ορθοδοξίας, στην βίωση του πολιτεύματος του Σταυρού, γι' αυτό στην πραγματικότητα η ημέρα της υποδουλώσεώς μας στους Τούρκους μπορεί να θεωρηθή Κυριακή της Ορθοδοξίας. Τότε χάθηκαν τα εξωτερικά στηρίγματα, η εξωτερική περίλαμπρη επιφάνεια και άρχισε να φαίνεται και να βιώνεται το εσωτερικό μεγαλείο, δηλαδή άρχισε να βιώνεται η πτωχεία με όλη την ορθόδοξη σημασία της λέξεως.

Οι Χαιρετισμοί του Τιμίου Σταυρού.

Τους Χαιρετισμούς του Σταυρού, μπορούμε να τους διαβάζουμε κάθε Παρασκευή, ημέρα αφιερωμένη στο Σταυρό, την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως, στην εορτή της παγκοσμίου Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού (14 Σεπτεμβρίου) και την Μεγάλη Παρασκευή.

Κοντάκιον.

Ήχος πλ. δ’. Τη υπερμάχω.

Ω τρισμακάριστε Σταυρέ και πανσεβάσμιε, σε προσκυνούμεν οι πιστοί και μεγαλύνομεν, αγαλλόμενοι τη θεία σου ανυψώσει. Αλλ’ ως τρόπαιον και όπλον απροσμάχητον, περιφρούρει τε και σκέπε τη ση χάριτι, τους σοι κράζοντας· χαίρε, Ξύλον μακάριον.

Άγγελοι ουρανόθεν αοράτως κυκλούσι, Σταυρόν τον ζωηφόρον εν φόβω (τρις) και φωτοπάροχον χάριν λαμπρώς παρεχόμενον, νυν τοις πιστοίς βλέποντες, εξίστανται και ίστανται βοώντες προς αυτόν τοιαύτα·

Χαίρε Σταυρέ, οικουμένης φύλαξ·

χαίρε, η δόξα της Εκκλησίας.

Κυριακή Γ' Νηστειών: Ο Σταυρός δεν είναι λυπηρός αλλά χαρμόσυνος!

Ὁ Σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ μας εἶναι τὸ σύμβολο τῆς νίκης τῆς ζωῆς ἐπὶ τοῦ θανάτου. Ἡ παροῦσα ζωὴ εἶναι ἕνας ἀδυσώπητος ἀγῶνας ὑπέρβασης τοῦ θανάτου. Κάθε κτίσμα ἀγωνίζεται νὰ ξεπεράσῃ τὰ ὅρια τῆς κτιστότητός του, νὰ ξεπεράσῃ τὴν φθορὰ τοῦ κόσμου, τὸ μηδενισμὸ καὶ τὴν ἐπιστροφὴ στὴν ἀνυπαρξία.  

Ὅλα τὰ ὄντα ἀγαποῦν τὴν ζωή. Γι’ αὐτὸ καὶ εἶναι ἀπαραίτητη ἡ σύνδεση μὲ τὴν πηγὴ τῆς ζωῆς. Καὶ αὐτὸ γίνεται μόνον διὰ τοῦ Σταυροῦ, διότι ἐπάνω του καρφώθηκε ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς, ὁ σαρκωμένος Λόγος τοῦ Πατρός. Χωρὶς Σταυρὸ εἶναι σίγουρη ἡ κυριαρχία τοῦ αἰώνιου θανάτου, χειρότερο τοῦ ὁποίου δὲν ὑπάρχει.  

«Προϋποθέσεις αληθινής πνευματικότητας»

 

Του πρωτ. Χρήστου Αιγίδη

Βρισκόμαστε με την χάρη του θεού στη μέση της Αγίας Τεσσαρακοστής. Είμαστε μεσόστρατα του όμορφου πνευματικού ταξιδιού. Οι Θεοφόροι Πατέρες της Εκκλησίας μάς όρισαν εδώ στα μισά να ατενίσουμε, να αφουγκραστούμε και να προσκυνήσουμε τον Τίμιο και Ζωοποιό Σταυρό του Κυρίου μας.  Ο μαρτυρικός Σταυρός, που επάνω του ανοίγοντας ο Κύριος τα χέρια Του αγκάλιασε όλη την ανθρωπότητα, αποτελεί το εφαλτήριο για την πνευματική πορεία του καθενός μας.  Ο Σταυρός αυτός είναι κριτήριο και μέτρο υγιούς πνευματικότητας.  Τελικά ο κάθε Σταυρός γίνεται ευκαιρία και εισιτήριο παραδείσου.

Κυριακή Γ' Νηστειών:η εποχή μας δεν αγαπά τον Σταυρό.

Ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία προβάλλει σήμερα εἰς προσκύνησιν τὸν Τίμιο καὶ Ζωοποιὸ Σταυρὸ τοῦ Κυρίου μας, γιὰ νὰ μᾶς ἐνδυναμώσῃ στὸν πνευματικό μας ἀγώνα, καθὼς φθάσαμε μέχρι τὴ μέσα τοῦ δρόμου τῆς ἀσκήσεως, μέχρι τὸ μέσον τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς.

Ὁ Σταυρὸς ἀποτελεῖ τὸ σύμβολο τῆς νίκης τῆς ζωῆς ἐπὶ τοῦ θανάτου. Εἶναι σύμβολο δόξης αἰωνίου, σύμβολο δοξασμοῦ τοῦ ἀνθρώπου, ἀφοῦ ὁ Υἱὸς ἀνθρώπου, ὁ σαρκωθεὶς Θεός, κατέβηκε ἀπὸ τὸν οὐρανό, μοιράστηκε θυσιαζόμενος σὲ ὁλόκληρη τὴν ἀνθρωπότητα, τὴν ὁποία καὶ ἀνεβίβασε στὰ δεξιὰ τοῦ Θεοῦ Πατρός. Ὁ Σταυρὸς εἶναι σύμβολο νίκης, ἐπειδὴ προδιαθέτει τὸν ἀγώνα. Κανεὶς ἀγωνιζόμενος δὲν στεφανώνεται, ἐὰν δὲν ἀγωνιστῇ. Καὶ γιὰ τοὺς χριστιανοὺς ὁ Σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ γίνεται οἰκεῖος, ὅταν οἱ ἴδιοι οἱκειωθοῦν τὰ παθήματα καὶ τὴν θυσία Του, μὲ σκοπὸ πάντοτε νὰ γίνουν μέτοχοι τῶν οὐρανίων στεφάνων διὰ τῆς νίκης τοῦ Σταυροῦ.