Την ώρα του σταυρού αποκαλύπτονται οι καρδιές.

Η δοκιμασία στη ζωή του ανθρώπου δεν είναι τυχαίο γεγονός ούτε μια απλή δυσκολία της καθημερινότητας.

Η δοκιμασία είναι ο σταυρός που ο καθένας μας καλείται να σηκώσει, όχι ως τιμωρία, αλλά ως οδός σωτηρίας. Ο ίδιος ο Χριστός μάς αποκάλυψε ότι «ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ». Ο σταυρός, λοιπόν, δεν είναι κάτι ξένο προς την πνευματική ζωή· είναι το ίδιο το πέρασμα από τον εγωισμό στην αγάπη.

Την ώρα της δοκιμασίας καλούμαστε να σταθούμε με ταπείνωση και υπομονή. Η ταπείνωση μάς βοηθά να αποδεχθούμε ότι δεν ελέγχουμε τα πάντα, ότι έχουμε ανάγκη τον Θεό και τους αδελφούς μας. Η υπομονή, από την άλλη, δεν είναι παθητική στάση, αλλά ενεργή εμπιστοσύνη στο θέλημα του Θεού, που «πάντα συνεργεί εις αγαθόν» για εκείνους που Τον αγαπούν.

Μέσα στη δοκιμασία μαθαίνουμε να προσευχόμαστε αληθινά, όχι με λόγια μόνο, αλλά με την ίδια μας την ύπαρξη.

Ο σταυρός όμως αποκαλύπτει και την καρδιά μας. Φέρνει στην επιφάνεια αυτό που κρύβεται βαθιά μέσα μας: την πίστη ή την απελπισία, την ευχαριστία ή τη γογγυστική διάθεση, την αγάπη ή τη φιλαυτία. Εκεί φαίνεται αν η σχέση μας με τον Θεό είναι επιφανειακή ή ουσιαστική. Ο πόνος γίνεται καθρέφτης της ψυχής μας και μας καλεί σε μετάνοια, σε εσωτερική μεταμόρφωση.

Ταυτόχρονα, στον σταυρό αποκαλύπτεται και η καρδιά των γύρω μας. Στις δύσκολες ώρες φαίνεται ποιοι θα σταθούν δίπλα μας, όπως ο Σίμων ο Κυρηναίος, και ποιοι θα αδιαφορήσουν ή θα απομακρυνθούν. Δεν πρόκειται απλά για κρίση των άλλων, αλλά για φανέρωση της ποιότητας των σχέσεών μας. Η δοκιμασία ξεχωρίζει την αγάπη που θυσιάζεται από εκείνη που υπάρχει μόνο όσο δεν κοστίζει.

Γενικότερα, την ώρα του σταυρού αποκαλύπτονται οι καρδιές όλων μας. Φανερώνεται αν η αγάπη μας είναι σταυρική, δηλαδή αντέχει, συγχωρεί, υπομένει και ελπίζει, ή αν είναι νόθα και εγωκεντρική. Μέσα από αυτή τη φανέρωση, ο Θεός δεν επιδιώκει να μας συντρίψει, αλλά να μας θεραπεύσει, να καταλάβουμε πόσο εύθραυστα και μάταια είναι όλα, αλλά και να επαναπροσδιορίσουμε την ζωή μας, τις προτεραιότητες και τον ρόλο των προσώπων που κινούνται γύρω μας.

Ο σταυρός γυμνάζει την ψυχή και μας προσφέρει διαύγεια ώστε να διακρίνουμε πλέον τα σημαντικά από τα ασήμαντα.

 

αρχιμ. Παύλος Παπαδόπουλος