ΚΥΡΙΑΚΗ Δ´ ΝΗΣΤΕΙΩΝ: Ο Άγιος Ιωάννης ο Σιναΐτης

 

«Ταῖς τῶν δακρύων σου ροαῖς τῆς ἐρήμου τό ἄγο­νον ἐγεώργησας», ψάλ­λει σήμερα ἡ Ἐκκλησία μας πρός τιμήν ἑνός ἀσκητοῦ, ἑνός ἐρημίτου, στόν ὁποῖο ἔχει ἀφιερώσει τήν τέταρτη Κυριακή τῆς Ἁγίας καί Με­γά­λης Τεσσαρακοστῆς, πρός τιμήν τοῦ ἁγίου Ἰω­άν­­νου τοῦ Σιναΐτου, τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τῆς Κλίμα­κος, ὅπως συνηθίζουμε νά τόν ἀποκαλοῦμε ἀπό τόν τίτλο τοῦ μοναδικοῦ ἔργου τό ὁποῖο μᾶς κληροδότησε.

Ἡ ζωή του δέν μᾶς εἶναι γνωστή. Καί ἐάν τό ἔργο του αὐτό δέν σωζόταν, θά ἀ­γνο­­ούσαμε ἴσως καί τήν πα­ρου­­σία του στή περίπυ­στη Μο­νή τῆς Ἁγίας Αἰκα­τε­ρί­νης τοῦ Σινᾶ, ὅπου ἀ­σκήτευσε καί διακόνησε ὡς ἡγούμε­νος. Γι᾽ αὐτό καί ἴσως με­ρικοί διερωτῶνται πῶς ἡ Ἐκ­κλη­σία μας ἀφιέρωσε μία Κυ­ριακή τῆς Μεγάλης Τεσ­σα­ρα­­κοστῆς σ᾽ αὐτόν τόν ἅγιο, τόν ἅγιο Ἰω­άν­νη τῆς Κλίμακος, καί δέν τήν ἀφι­έ­ρωσε σέ κάποιον ἀπό τούς με­γάλους πατέρες καί ἱε­ράρχες της.

Δ´ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ

 

«Χαῖρε σκηνή τοῦ Θεοῦ καί Λό­γου· χαῖρε Ἁγία ἁγίων μείζων».

Σκηνή τοῦ Θεοῦ ἡ Παναγία μας πρός τήν ὁποία ἀπευθύναμε καί ἀπόψε τά «χαῖρε» τῆς τετάρτης Στάσεως τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου της. Καί ποιός μπορεῖ νά τό ἀμφισβη­τή­σει, ἀφοῦ ὁ ἴδιος ὁ ἀρχάγγελος Γαβριήλ κομίζει τό χαρμόσυνο μή­νυμα κατ᾽ ἐντολή τοῦ Θεοῦ: «Ἰδού συλλήψῃ ἐν γαστρί καί τέξῃ υἱόν … καί τό γεννώμενον υἱός Θεοῦ».

Ἡ παρουσία τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ, τοῦ δευτέρου δηλαδή προ­­σώπου τῆς Ἁγίας Τριάδος, στά σπλάγχνα τῆς Παναγίας μας θά ἦταν ἀρκετή γιά τόν ἱερό ὑμνο­γρά­­φο, ὥστε νά ἐγκωμιάσει ὡς «σκη­νή τοῦ Θεοῦ καί Λόγου». Δέν εἶναι ὅμως μόνο αὐτός ὁ λό­γος. Ὁ ἀρχάγγελος σπεύδει νά δι­ευ­­κρινίσει τή συμμετοχή καί τῶν δύο ἄλλων προσώπων τῆς Ἁγίας Τριάδος στό μέγα καί ἀπόρ­ρητο μυ­στήριο πού θά ἐπιτελεσθεῖ στά πα­νάχραντα σπλάγχνα τῆς Ὑπε­ρα­­γίας Θεοτόκου. Εἶναι ἡ πα­ρου­σία τοῦ Παναγίου Πνεύματος πού τελεσιουργεῖ τό θαῦμα. «Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπί σέ», βε­βαι­ώ­­νει ὁ οὐράνιος ἀπεσταλμένος, ἀλ­­λά «καί δύναμις Ὑψίστου ἐπι­σκιά­σει σοι».

Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως: Το μήνυμα του Σταυρού.

    

Αρχιμανδρίτου Θεοφίλου Λεμοντζή Ιεροκήρυκος

 

Αγαπητοί αδελφοί,

Σήμερα η Εκκλησία μας προβάλλει μπροστά μας το πιο ιερό και το πιο παράδοξο σύμβολο της πίστεώς μας: τον Τίμιο και Ζωοποιό Σταυρό. Βρισκόμαστε στο μέσον της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και η Εκκλησία, σαν σοφή μητέρα, τοποθετεί τον Σταυρό στο κέντρο αυτής της πνευματικής πορείας.

Γιατί το κάνει αυτό; Για να μας θυμίσει τον σκοπό του αγώνα μας. Για να μας ενισχύσει όταν κουραζόμαστε. Για να μας δείξει ότι ο δρόμος προς την Ανάσταση περνά μέσα από τον Σταυρό.

ΚΥΡΙΑΚΗ Γ´ ΝΗΣΤΕΙΩΝ (ΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ)

 

 «Τί γάρ ὠφελήσει ἄν­θρωπον ἐάν κερδίσῃ τόν κόσμον ὅλον καί ζη­­μιωθῇ τήν ψυχήν αὐ­τοῦ;» (Μαρκ. 8.36)

Μιά ἀπό τίς πολλές ἐρωτήσεις πού ἀπευ­θύ­νει μέ τό σημερινό εὐ­αγγελικό ἀνάγνωσμα ὁ Χριστός εἶ­ναι καί ἡ ἐρώτηση πού προανέφερα. Τί θά ὠφελήσει τόν ἄνθρωπο ἄν κερδίσει ὅλον τόν κό­σμο καί χάσει τήν ψυ­χή του;

Τό ἐρώτημα αὐτό περί κέρδους καί ζημίας μπορεῖ νά φαντάζει ἀσυνήθιστο γιά τόν Χρι­στό, ἔχει ὅμως ἰδιαί­τερη σημασία, καθώς ἀναφέρεται στό κέρδος τοῦ ἀνθρώπου καί στή ζημία τῆς ψυχῆς. Καί ἔχει ἀκόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς τό ἀ­κοῦ­με νά ἀπευθύνεται πρός ὅ­λους μας, βλέ­πο­ντας τόν Χριστό μέ ἐκ­τετα­μένες παλάμες ἐπί τοῦ Σταυροῦ γιά τή δι­κή μας σωτηρία.

Καί μπορεῖ σέ ἄλλες πε­ριπτώσεις τό κέρδος καί ἡ ζημία νά εἶναι ὅροι σχετικοί, τούς ὁ­ποί­ους μπο­ρεῖ νά ἑρ­μη­νεύσει κανείς μέ δια­φο­ρετι­κούς τρόπους, ἀνά­λο­γα μέ τήν ὀπτική γω­νία ἀπό τήν ὁποία βλέ­πει ὁ καθένας τά πράγ­μα­τα, στήν περί­πτω­ση ὅμως τῆς ψυχῆς ἡ ση­μασία τοῦ κέρδους καί τῆς ζημίας δέν ἐπι­τρέ­πει διαφορετικές προ­σεγγίσεις.

Γ´ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ

 

«Χαῖρε τῶν πιστῶν ἀναμφίβολον καύχημα».

Κάθε ἄνθρωπος στή ζωή του αἰ­σθάνεται συχνά τήν ἀνάγκη νά καυ­χηθεῖ γιά κάτι πού ἔχει ἤ γιά κάτι πού εἶναι. Καί ἀνάλογα μέ τήν κατάστασή του καί τήν πνευ­ματική του καλ­λιέρ­γεια κάθε ἄν­θρω­πος καυχᾶται γιά διαφορετι­κούς λόγους. Ἄλλοι καυ­­χῶνται γιά ὑλικά πράγματα, γιά τόν πλοῦτο, γιά τήν κοινωνι­κή τους θέση, γιά τήν τιμή καί τή δόξα πού ἀπολαμ­βάνουν, γιά τά σωματικά τους προ­σόντα καί τήν ὡραιότητα τῆς μορφῆς τους. Ἄλ­λοι πάλι καυ­χῶ­νται γιά τίς γνώ­σεις τους, γιά τήν καλλιέργειά τους, γιά τά ἔργα τους καί τίς ἀρετές τους.

Ἡ καύχηση ὅμως γιά ὅλα αὐτά μπορεῖ, ἀδελφοί μου, νά εἶναι μά­ταιη καί ἐπικίνδυνη. Διότι τά ὑλικά ἀγαθά καί οἱ ἀνθρώπινες ἰδιό­τη­τες, ἔρχονται καί παρέρ­χο­νται, ἐνῶ ἡ καύχηση γιά τά καλά μας ἔργα ἤ γιά τίς ἀρε­τές μας ἀποτελεῖ ἔνδειξη ὑψηλοφροσύνης καί ὑπερηφα­νεί­ας, ἡ ὁποία ἀπομακρύνει τόν ἄνθρωπο ἀπό τόν Θεό.

ΚΥΡΙΑΚΗ Β´ ΝΗΣΤΕΙΩΝ: ΑΓ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΠΑΛΑΜΑ

 

«Ἔσοπτρον Θεοῦ ἐγένου, Γρη­γό­ριε· τό κατ᾽ εἰκόνα γάρ ἄσπιλον ἐτή­­ρησας, νοῦν δ᾽ ἡγεμόνα κατά παθῶν … ἀνδρικῶς ἐνστησάμενος, τό καθ᾽ ὁμοίωσιν ἀνελάβου».

Τήν προηγούμενη Κυριακή, τήν Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας, ἡ Ἐκ­κλησία μας πανηγύρισε τόν θρίαμ­βο τῶν ἱερῶν της εἰκόνων. Πανη­γύ­­ρισε τή δυνατότητά της νά ἀπει­κο­νίζει τό πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ, ἀπεικόνιση πού ἐπιβε­βαι­ώ­νει τό μέγα θαῦμα τῆς θείας ἐναν­θρωπήσεως, ἡ ὁποία ἐπι­βεβαιώ­νει τήν πίστη της στή δυνατότητα τῆς θεώσεως τοῦ ἀνθρώπου.

Σέ αὐτή τή δυνατότητα τῆς θεώ­­σεως τοῦ ἀνθρώπου ἑστιάζει ἡ ᾽Εκ­κλησία μας κατά τή σημερινή Β´ Κυριακή τῶν Νη­στει­ῶν, τιμώντας καί πανηγυρίζο­ντας τόν δεύ­τε­ρο θρί­αμβό της στό πρό­σωπο ἑνός μεγάλου θεολόγου καί πα­τρός της, στό πρόσωπο τοῦ ἁγί­ου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ.

Β´ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ

 

«Χαῖρε ἀμνοῦ καί ποιμένος μή­τηρ, χαῖρε αὐλή λογικῶν προβά­των».

Ἀπό τίς ἀναρίθμητες μεταφορές πού χρησιμοποιεῖ ὁ ποιητής τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου γιά νά περι­γρά­­ψει τό σεπτό πρόσωπο τῆς Πα­να­γίας Παρθένου ξεχωρίζει καί αὐτή πού ἀναφέραμε: «Χαῖρε ἀμνοῦ καί ποιμένος μή­τηρ, χαῖρε αὐλή λογικῶν προβά­των».

Ἀκούοντας τόν στίχο αὐτό τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου ἀπορεῖ ἴσως κα­­νείς πῶς εἶναι δυνατόν νά συν­δυάζονται σέ ἕνα πρόσωπο τρεῖς τόσο διαφορετικές ἰδιότητες, πῶς μπορεῖ ἡ Παναγία μας νά εἶναι συγ­χρόνως «ἀμνοῦ καί ποιμένος μήτηρ» ἀλλά καί «αὐλή λογικῶν προβάτων».