«Κατέβη οὗτος δεδικαιωμένος εἰς τόν οἶκον αὐτοῦ ἤ γάρ ἐκεῖνος» (Λουκ. 18.14).
Κυριακή τοῦ Τελώνου καί Φαρισαίου ἡ σημερινή Κυριακή, καί ἡ Ἐκκλησία μας μᾶς παρουσιάζει μέ τό σημερινό εὐαγγελικό της ἀνάγνωσμα δύο πρόσωπα ἐξαιρετικά οἰκεῖα σέ ὅλους μας, καθώς ὁ καθένας ἀπό ἐμᾶς μπορεῖ νά ἀναγνωρίσει στή συμπεριφορά τους στοιχεῖα τῆς δικῆς του συμπεριφορᾶς καί τοῦ δικοῦ του χαρακτήρα.
Μέ μεγάλη αὐτοπεποίθηση ὁ ἕνας προβάλλει τήν εὐσέβεια καί τίς ἀρετές του μεγαλόφωνα. Μέ συντριβή ὁ δεύτερος ἀναγνωρίζει τήν ἁμαρτωλότητά του καί ζητᾶ τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ.
Κοινός ὁ τόπος καί γιά τούς δύο διαφορετικούς ἀνθρώπους, τόν τελώνη καί τόν Φαρισαῖο, ὁ ναός τοῦ Θεοῦ. Κοινός καί ὁ βασικός στόχος, ἡ δικαίωση. Διαφορετικά ὅμως ὅλα τά ἄλλα. Διαφορετικός ὁ τρόπος, διαφορετική ἡ προσέγγιση, διαφορετικά τά συναισθήματα, διαφορετικό καί τό ἀποτέλεσμα.
Ζητοῦν καί οἱ δύο τή δικαίωση, ἀλλά ὁ καθένας τήν ἐννοεῖ διαφορετικά. Ὁ ὑπερήφανος φαρισαῖος τήν ἀναζητᾶ στούς ἀνθρώπους, γι᾽ αὐτό καί στέκεται στό κέντρο τοῦ ναοῦ καί προσεύχεται μεγαλόφωνα. Πιστεύει ὅτι συνομιλεῖ μέ τόν Θεό, ἀλλά στήν πραγματικότητα ἀπευθύνεται στούς ἀνθρώπους πού βρίσκονται στόν ναό τοῦ Θεοῦ. Ξεχνᾶ ἀκόμη ὅτι ὁ Θεός γνωρίζει τίς πράξεις του, γνωρίζει καί τίς ὅποιες ἀρετές του καί δέν εἶναι ἀνάγκη νά τίς ἀπαριθμεῖ.
Ἀκριβῶς στήν ἀντίθετη κατεύθυνση κινεῖται ὁ τελώνης. Μέ συνείδηση τῆς ἀνθρώπινης ἀδυναμίας καί ἁμαρτωλότητος ζητᾶ τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Δέν ζητᾶ τόν ἔπαινο τοῦ Θεοῦ οὔτε τή δικαίωση, τήν ὁποία πιστεύει ὅτι δέν ἀξίζει, ἀλλά οὔτε τόν ἔπαινο τῶν ἀνθρώπων. Καί ἐνῶ δέν ζητᾶ παρά μόνο τό ἔλεος καί τή συγχώρηση, στό τέλος λαμβάνει τή δικαίωση. «Κατέβη οὗτος δεδικαιωμένος εἰς τόν οἶκον αὐτοῦ ἤ γάρ ἐκεῖνος», βεβαιώνει ὁ ἴδιος ὁ Χριστός.
Ἀδελφοί μου, ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ἀπό τή φύση μας ἀναζητοῦμε τήν ἐπιβράβευση καί τή δικαίωση. Οἱ περισσότεροι ὅμως ἀναζητοῦμε αὐτήν πού προσφέρουν οἱ ἄνθρωποι. Γι᾽ αὐτό συμπεριφερόμαστε σάν τόν φαρισαῖο τῆς σημερινῆς εὐαγγελικῆς περικοπῆς, καί πολλές φορές προσπαθοῦμε νά προσαρμόζουμε τή ζωή μας σύμφωνα μέ τίς προτιμήσεις τῶν ἀνθρώπων. Ὁ μόνος ὅμως ἁρμόδιος γιά νά μᾶς κρίνει εἶναι ὁ δικαιοκρίτης Χριστός, πού δέν κρίνει μέ βάση τή δική μας αὐτοπαρουσίαση, ἀλλά μέ βάση τά μύχια τῆς καρδιᾶς μας πού ἐκεῖνος ὡς καρδιογνώστης γνωρίζει καί ἐρευνᾶ.
Νά, λοιπόν, ἀδελφοί μου, γιατί ὁ φαρισαῖος δέν δικαιώνεται. Γιατί πίσω ἀπό τίς ἀρετές πού προβάλλει ὑποκρύπτεται ἕνας ὑπέρμετρος ἐγωισμός, πού δέν περιορίζεται οὔτε ὅταν βρίσκεται ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. Καί ὁ ἐγωισμός ἀκυρώνει κάθε ἀρετή, γιατί ἀμαυρώνει τήν εἰκόνα της καί συρρικνώνει ὅ,τι καλό συνεπάγεται ἐκείνη.
Ἔτσι ὁ κατά τά φαινόμενα εὐσεβής καί ἐνάρετος φαρισαῖος τελικά κατακρίνεται καί καταδικάζεται ὄχι μόνο ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, ἀλλά καί ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων, γιατί ἡ ὑπεροψία κάνει τόν ἄνθρωπο ἀντιπαθῆ καί σέ ἐκείνους πού μπορεῖ προσωρινά νά τόν ἐπαινοῦν καί νά τόν ἐπιβραβεύουν.
Ἀντίθετα, ὁ τελώνης δικαιώνεται, γιατί παραμερίζοντας τίς ὁποῖες ἀρετές μπορεῖ νά εἶχε, ζητᾶ ταπεινά τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ, ἀναγνωρίζοντας ὅτι δέν ἔχουν σημασία οἱ ἔπαινοι τῶν ἀνθρώπων ἀλλά ἡ κρίση τοῦ Θεοῦ, ἐνώπιον τοῦ ὁποίου καί ὁ πιό ἐνάρετος ἄνθρωπος εἶναι ἁμαρτωλός. Γι᾽ αὐτό καί, ἀντί νά ἀπαριθμεῖ ὅσα καλά ἔχει κάνει, ζητᾶ μέ συντριβή τήν συγχώρηση, τήν ὁποία καί λαμβάνει, διότι ὁ Θεός «ταπεινοῖς δίδωσι χάριν».
Ἀδελφοί μου, καθώς ἀπό σήμερα εἰσερχόμεθα μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ στό Τριώδιο, σέ μία περίοδο δηλαδή πνευματικῆς προετοιμασίας γιά τήν Ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή, ἄς ἐπαναξιολογήσουμε τή συμπεριφορά μας. Ἄς ἐξετάσουμε τόν ἑαυτό μας καί τά κίνητρά μας. Ἄς ἐλέγξουμε κατά πόσο ἀναγνωρίζουμε τήν ἁμαρτωλότητά μας καί ζητοῦμε τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ, μιμούμενοι τόν τελώνη. Διότι, ἐάν ἀναζητοῦμε τή δικαίωση ἀπό τούς ἀνθρώπους, ὅπως ὁ φαρισαῖος, τότε θά χάσουμε τή δικαίωση τοῦ Θεοῦ καί θά βρεθοῦμε, ἀντίθετα ἀπό τίς προσδοκίες μας, μακριά του.
Μητροπολίτης Βεροίας κ. Παντελεήμων
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.