ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ

 

«Καί εἶπεν ὁ νεώτερος αὐτῶν τῷ πατρί· πάτερ, δός μοι τό ἐπιβάλλον μέρος τῆς οὐσίας» (Λουκ. 15.12).

Μία ἀπό τίς πιό γνω­στές εὐ­αγ­γελικές παραβολές ἀ­κού­σαμε σήμερα. Τήν παρα­βολή τοῦ ἀσώτου υἱοῦ. Καί παρότι ὁ χαρακτη­ρι­σμός «παραβολή τοῦ ἀσώ­του» προσδιορίζει ὡς πρωταγωνιστή τόν νε­ώ­τερο υἱό, ἡ προσοχή μας στρέφεται συνήθως στήν εὐπλαγχνία τοῦ πα­­τέρα ἤ στήν σκληρό­τητα τοῦ πρεσβυτέρου ἀδελφοῦ πού προτίμησε νά μήν πα­ρίσταται στή χαρά γιά τήν ἐπιστροφή τοῦ ἀσώτου ἀδελφοῦ του.

Καί τά δύο αὐτά πρό­σωπα ἔχουν, ἀ­σφαλῶς, βαρύνουσα σημασία, γιατί στό πρό­σωπο τοῦ πατέρα ὁ Χριστός παρουσιάζει τήν ἀγάπη καί τήν εὐ­σπλαγχνία τοῦ Θεοῦ πρός τόν ἁμαρ­τωλό ἄνθρωπο, ἐνῶ μέ τό πα­ρά­δειγμα τῆς σκλη­ρο­­καρ­δίας τοῦ μεγαλύτερου ἀδελφοῦ προει­δο­­ποιεῖ καί διδάσκει ὅτι δέν ἀρκεῖ νά εἶναι κα­νείς ἐνάρετος, ἀλλά εἶ­ναι ἀναγκαῖο νά συν­δυ­άζει τήν ἀρετή μέ τήν ἀγάπη πρός τόν ἀδελφό του.

Τό κυρίαρχο πρόσωπο τῆς παραβολῆς εἶναι ὅμως ἀναμφισβήτητα ὁ νεώτερος υἱός. Ἡ διαδρομή τοῦ ἀσώ­του εἶναι ἡ διαδρομή τοῦ κάθε ἀνθρώπου, τοῦ καθενός μας, ἔστω καί ἐάν τίς περισ­σότερες φορές προσπα­θοῦμε νά ἀποστα­σιο­­ποι­­η­θοῦμε ἀπό τή συμ­πε­ριφορά του.

Ποῦ ἔγκειται ὅμως ἡ ὁμοιότητά μας μέ τόν ἄσωτο τῆς σημερινῆς παρα­βολῆς; Ἔγκειται στό γεγονός ὅτι πιστεύ­ου­με πώς ὅ,τι ἔχουμε μᾶς ἀνήκει, ἀγνοώντας ὅτι ὅ,τι ἔχουμε καί ὅ,τι εἴμαστε τό ὀφείλουμε στόν Θεό. Ἔγκειται στό γεγονός ὅτι ἐμπιστευ­ό­μαστε τίς δυνάμεις καί τίς δυνατό­τητές μας, χωρίς νά ὑπολογίζουμε ὅτι αὐτά στά ὁποῖα στη­ριζόμεθα εἶναι ἐφήμερα καί προ­σωρινά καί δέν μποροῦν νά μᾶς διασφαλίσουν τό μέλ­λον. Καί ἔτσι κάνουμε στό ἴδιο σφάλ­μα μέ τόν ἄσωτο, δηλώνοντας ὑπε­ροπτικά στόν Θεό μέ τή στάση καί τή ζωή μας ὅτι δέν τόν χρειαζόμασθε, ὅτι δέν τόν ἔχουμε ἀνά­γ­κη. Συχνά μάλιστα προβάλλουμε καί μιά εὔ­κο­λη δικαιολογία γιά νά ἀπαλλάξουμε τόν ἑαυτό μας ἀπό τή σύγκριση μέ τόν ἄσωτο τῆς πα­ραβολῆς. Λέμε ὅτι ἐ­μεῖς δέν ἔχουμε ἐγ­κα­ταλείψει τόν Θεό, δέν τόν ἔχουμε ἀρνηθεῖ, οὔ­­τε ἔχουμε ἀπο­μα­κρυν­­θεῖ ἀπό τήν Ἐκ­κλη­­σία, πού εἶναι ὁ οἶ­κος του.

Ὅμως, ἀδελφοί μου, μπορεῖ νά μήν ἔχουμε φθάσει σ᾽ αὐτήν τήν ἀκραία μορφή ἀποστα­σίας ἀπό τόν Θεό, στήν ὁποία ἔφθασε ὁ νεώ­τε­ρος υἱός, ἀλλά ἡ ζωή καί οἱ ἐπιλογές μας δέν εἶναι σύμφωνες μέ τίς ἐντολές καί τόν νόμο του. Ἐπαναπαυόμεθα στά ὑλικά ἀγαθά. Ἔχουμε υἱοθετήσει ἀρχές καί ἀξίες πού δέν ἔχουν σχέση μέ τόν Θεό καί τό θέλημά του. Παρασυρθήκαμε ἀπό τήν ἀπό­λαυση τῶν ἐπιγείων καί ὑλικῶν ἀγαθῶν καί ξεχάσαμε τή νη­στεία, τήν ἐγκράτεια, τήν προσευχή, τή μετά­νοια. Λέμε πώς εἴμεθα κοντά στόν Θεό, ἀλλά ἡ καρδία μας καί ἡ ζωή μας εἶναι μακριά του.

Ὑπάρχει ὅμως, ἀδελφοί μου, καί γιά ἐμᾶς λύση, τήν ὁποία μᾶς ὑποδεικνύει καί μᾶς ὑπενθυμίζει σήμερα ὁ Χρι­στός μέ τήν παρα­βολή τοῦ ἀσώτου. Καί αὐτή ἡ λύση εἶναι ἡ μετάνοια. Εἶναι νά συνειδητοποιήσουμε τή θέση καί τήν κατάστασή μας καί νά ἀκολου­θήσου­με τόν ἄσωτο στήν πορεία τῆς ἐπιστροφῆς πρός τόν Θεό, μιᾶς ἐπι­στροφῆς πού ἀρχίζει μέ τή με­τάνοια καί ὁδηγεῖ στή σωτηρία.

Ὁ εὔσπλαγχνος Θεός περιμένει κάθε ἄνθρωπο πού θά ἀποφασίσει νά τόν πλησιάσει καί νά ζητήσει συγχώρηση. Εἶναι ἕτοιμος νά ἀνοίξει τήν πατρική του ἀγκάλη καί νά τόν ἐνδύσει καί πάλι τήν «πρώτη στολή» καί νά τόν δεχθεῖ καί πάλι στό σπίτι του. Ἀρκεῖ νά τό ἀποφασίσει καί νά ζητήσει μέ ταπείνωση τό ἔλεός του.

Ἄς μιμηθοῦμε, λοι­πόν, τό πα­ράδειγμα τοῦ ἀσώτου καί ἄς τόν ἀκο­λου­θή­σουμε ὅλοι στόν δρόμο τῆς μετανοίας καί τῆς ἐπι­στροφῆς στήν ἀγκάλη τοῦ Θεοῦ-Πατέρα πού περιμένει καί ἐμᾶς, γιά νά μᾶς χαρίσει τή σωτηρία.

 Μητροπολίτης Βεροίας κ. Παντελεήμων